Ένα video για την εκδήλωση

Σήμερα θα μιλήσουμε για εσάς, τους νέους. Γιατί είστε σημαντικοί. Γιατί έχετε όνειρα και πρέπει να τα πραγματοποιήσετε.

Θα μιλήσουμε για τις εξετάσεις. Και αυτό φαντάζει δύσκολο. Είναι δίκαιο το σύστημα; εξετάζει όλες τις δεξιότητες;

Ο Αινστάιν έλεγε ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ταλαντούχοι, αλλά αν κρίνεις ένα ψάρι από την ικανότητά του να ανεβαίνει σε ένα δέντρο θα περάσει όλη τη ζωή του θεωρώντας ότι είναι ανίκανο.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι να εφοδιαστείτε με μια καλή εκπαίδευση ώστε να βγείτε εκεί έξω και να αλλάξετε τον κόσμο. Να πάρετε εφόδια, να γίνετε καλύτεροι για να μπορέσετε να βοηθήσετε όχι μόνο τους εαυτούς σας, αλλά ΚΑΙ τους άλλους.

Σε αυτό τον αγώνα χρειάζεστε πίστη. Χρειάζεστε πίστη ότι μπορείτε να τα καταφέρετε. Αυτό είναι που κάνει τον άνθρωπο διαφορετικό, που τον κάνει να ξεπερνάει τα όριά του.

Θα σας πω μια ιστορία.

Πριν τον Απρίλιο του 1954 υπήρχε μια κοινή πίστη, μια παγκόσμια αντίληψη, διότι το προσπαθούσαμε συνέχεια και συνέχεια και αποτυγχάναμε να κάνουμε τα 1600m σε λιγότερο από 4 λεπτά. Θεωρήθηκε ότι είναι ανθρωπίνως φυσικά αδύνατο να τα καταφέρουμε. Οπότε όταν συνέβαινε αυτό θεωρούσαμε ότι έτσι είναι.

Και τότε ο Roger Bannister ήρθε και έσπασε το φράγμα των 4 λεπτών.

Από τότε μέχρι τις μέρες μας πάνω από 20000 άτομα έσπασαν αυτό το φράγμα. Ακόμη και μαθητές λυκείου.

20000 άνθρωποι. Τι άλλαξε;

Το είδαμε να γίνεται. Το πιστέψαμε ότι μπορούμε να το κάνουμε και εμείς.

Και αν δούμε τις εξετάσεις; Πόσοι άλλοι πριν από σας το κατάφεραν ήδη;

Χιλιάδες, εκατομμύρια. Άρα και εσείς μπορείτε να τα καταφέρετε. Αρκεί να το πιστέψετε.

Είναι εύκολο;

Όχι βέβαια.

Το κυνήγι του στόχου, του ονείρου πολλές φορές είναι ένας μοναχικός δρόμος. Χρειάζεται η στήριξη της οικογένειας, χρειάζονται οι εμπνευσμένοι δάσκαλοι, που θα σε καθοδηγούν, που θα σε κατευθύνουν, που θα σε εμπνέουν για να δώσεις το κάτι παραπάνω. Αλλά ο αγώνας είναι μοναχικός, είναι δύσκολος.

Εκεί πάνω από τα βιβλία σου, είσαι μόνος.

Πάνω από το τεστ, είσαι μόνος• γιαυτό και πρέπει να αγωνίζεσαι για τα δικά σου όνειρα μόνο.

Θέλει πολλή προσπάθεια. Θα νιώσετε κουρασμένοι, απογοητευμένοι, θα νιώσετε ότι θα αποτύχετε, αλλά μη φοβηθείτε.

Είστε έτοιμοι να δώσετε την πρώτη μάχη της ζωής σας και σας έχουν πείσει ότι είναι η πιο μεγάλη, η πιο σημαντική. Ότι αυτή θα κρίνει την υπόλοιπη ζωή σας, ότι θα κρίνει τα πάντα. Και φοβάστε.

Κάποιοι σκέφτεστε πως να γινόταν να μη συμβεί, να μη χρειαστεί να περάσετε αυτή τη διαδικασία. Εγώ σας λέω: μη φοβάστε!

Ούτε η πιο σκληρή μάχη της ζωής σας είναι , ούτε η πιο μεγάλη.

Είναι απλά η πρώτη.

Και γι’ αυτό είναι σημαντική.

Όχι ως προς το αποτέλεσμα. Αλλά για τον τρόπο που θα τη δώσετε. Αν θα τα δώσετε όλα ή όχι. Αυτό μετράει. Μη φοβάστε την "αποτυχία", μη φοβάστε την αλλαγή. Μη φοβάστε το άγνωστο! Τις περισσότερες φορές ο εχθρός που πρέπει να αντιμετωπίσουμε είναι μέσα μας, δεν είναι άλλος παρά ο ίδιος μας ο εαυτός. Μ’ αυτόν αναμετριόμαστε.

Μη φοβάστε. Ακόμη και αν χρειαστεί να βγείτε έξω από το «κουτί». Για να τα καταφέρεις πολλές φορές χρειάζεται να δημιουργήσεις χώρο και χρόνο….

Μη φοβάστε την "αποτυχία”.

Ο Thomas Edison πραγματοποίησε περίπου 1000 αποτυχημένα πειράματα πριν καταφέρει να κατασκευάσει το λαμπτήρα πυρακτώσεως. Γι αυτό πρέπει να συνεχίζουμε να προσπαθούμε. Γιατί το ακόμη ένα αποτυχημένο πείραμα μας φέρνει πιο κοντά στην επιτυχία.

Αξίζει όλο αυτό; Αξίζει αυτός ο αγώνας;

Αδιαμφισβήτητα. Κάθε τι το μεγάλο, κάθε επιτυχία έρχεται μετά από πολύ σκληρό αγώνα. Σου δείχνουν τους πανηγυρισμούς, σου δείχνουν τα τρόπαια,  αλλά όλα αυτά έρχονται μετά από σκληρό αγώνα, μετά από αποτυχίες, μετά από επιμονή.

Πίσω από τη λάμψη, υπάρχει πάντα πολύ σκοτάδι, πολύ ιδρώτας, πολύ πόνος και αρκετές αποτυχίες. Αλλά είναι ο μόνος δρόμος για να καταφέρουμε τα όνειρά μας.

Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να αλλάξουμε αντίληψη. Οι Πανελλήνιες ΔΕΝ είναι το τέλος. Είναι η αρχή.

Είναι ένα σκαλί… που λέει και ο Καβάφης.

"Κι αν είσαι στο σκαλί το πρώτο, πρέπει

Νά σαι υπερήφανος κ’ ευτυχισμένος.

Εδώ που έφθασες, λίγο δεν είναι•

τόσο που έκαμες, μεγάλη δόξα.

Κι αυτό ακόμη το σκαλί το πρώτο

πολύ από τον κοινό τον κόσμο απέχει.

 …………………………………………………………………………………………………………………………………

-Ελάτε στην άκρη

-Δεν μπορούμε. Φοβόμαστε.

-Ελάτε στην άκρη.

-Δεν μπορούμε. Θα πέσουμε.

-Ελάτε στην άκρη.

Και ήρθαν…

Και τους έσπρωξε….

Και πέταξαν…..

Γκιγιώμ Απολλιναίρ

Αφήγηση Β. Μανιώτης

ΕΞΩΓΗΙΝΗ ΖΩΗ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Το Σάββατο 23 Ιουνίου

21:00 

στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άρτας

ο καθηγητής Γ. Γραμματικάκης 

θα μιλήσει για

ΕΞΩΓΗΙΝΗ ΖΩΗ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 

Trailer της Εκδήλωσης

Η Τεχνολογία στην Περιπλάνηση του Οδυσσέως

Ο Οδυσσέας επιστρέφει στην Ιθάκη. Αλλά πως τα κατάφερε; Πως ναυπήγησε το πλοιάριό του; Πώς καθάριζε τα ρούχα η Ναυσικά;
Είχαν οι Φαίακες Ρομποτική; Ο κοιμισμένος Κύκλωπας, ο οίνος και το ατσάλι, πως τι και γιατί; Πώς ξέφυγε άραγε τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη; Και όταν έσφαξε τον αφρό των υπηκόων του, πως απολύμανε μετά το παλάτι; Αυτές και άλλες απορίες θα μας λύσει ο καθηγητής του Εθν. Μ. Πολυτεχνείου κ Θεοδόσιος Π. Τάσιος.

Ο Σύλλογος Αστρονομίας Άρτας «Αστρολάβος Αστρονομίας & Διαστήματος» παράρτημα της Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστήματος Βόλου σε συνεργασία με το Δήμο Αρταίων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Άρτας σας προσκαλούν στην εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στο χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Άρτας  την Παρασκευή 23 Ιουνίου 2017 και ώρα 21:00  με τίτλο:

«Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΗ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΩΣ»

με ομιλητή τον καθηγητή του Εθν. Μ. Πολυτεχνείου κ Θεοδόσιο Π. Τάσιο. Μετά το πέρας της θα ακολουθήσει παρατήρηση στον έναστρο νυχτερινό ουρανό της Άρτας με τηλεσκόπια,  απ’ όπου μπορεί κανείς να θαυμάσει τους δακτυλίους του Κρόνου, τους δορυφόρους του Δία και διάφορους αστερισμούς.  

Video για την εκδήλωση του Θ. Οικονόμου

Από αυτή τη μοναχική γωνιά του στον Κόσμο το ανθρώπινο είδος, πολλές φορές ένιωσε να βρίσκεται στο κέντρο του Σύμπαντος, ένιωσε να είναι μοναδικό. Αλλά στις στιγμές κορύφωσης της ανθρώπινης αλαζονείας η Αστρονομία ήταν εκεί να διορθώνει τις αντιλήψεις μας για τον κόσμο αλλά και να μας φέρνει αντιμέτωπους με ερωτήματα. Ερωτήματα βαθύτερα, υπαρξιακά.
Γιατί είμαστε εδώ; Από πού ερχόμαστε; Είμαστε μόνοι;
Πολλές φορές ο τρόπος ζωής που ακολουθούμε μας οδηγεί σε μοτίβα ανούσια, σε λάθος μονοπάτια.
Όμως μέσα σ’ αυτήν την παράνοια για χρήμα, για δόξα και αλαζονική επίδειξη εξουσίας, το ανθρώπινο είδος παρόλο που αυτοκαταστροφικά κάνει κακό στον πλανήτη και στον εαυτό του, πολλές φορές βρίσκει τη δύναμη, το κουράγιο να αναζητήσει απαντήσεις στα μεγάλα ερωτήματα.
Και για να βρεθούν απαντήσεις ο άνθρωπος εδώ και πάνω από πενήντα χρόνια επιμένει στην εξερεύνηση του διαστήματος.
Με αποστολές από τη ΝΑΣΑ, την ESA, τη Ρωσική και άλλες υπηρεσίες διαστήματος ανά τον κόσμο.
Και πίσω από πολλές από αυτές (πάνω από 15 και συνεχίζει) βρίσκεται ένας Έλληνας.
Ο ΘΑΝΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ φημισμένος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Χάρη στις υψηλές του γνώσεις στην πυρηνική φυσική συνέβαλε στις επιτυχίες του προγράμματος “Surveyor” που ήταν τα πρώτα διαστημικά σκάφη που προσγειώθηκαν στη Σελήνη και έτσι προετοίμασε την αποστολή του Apollo 11.
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Και η αρχή δεν ήταν καθόλου εύκολη για αυτόν.
Γεννήθηκε στο Ζιάκα Γρεβενών, το 1937, δηλαδή η ζωή του άρχισε στην περίοδο της Κατοχής και του Εμφυλίου πολέμου γνωρίζοντας τη στέρηση από την παιδική του ηλικία. Το χωριό του στον εμφύλιο βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα και πολλοί άνθρωποι και παιδιά σκοτώθηκαν. Για να αποφύγουν τις απώλειες, φυγάδεψαν στην Αλβανία, γύρω στα 200 παιδιά από τη Ζιάκα, από μωρά ως 15 χρόνων. Ανάμεσά τους και ο κ. Οικονόμου. Ταξίδεψε υπό δυσμενείς συνθήκες από την Αλβανία στη Γιουγκοσλαβία και τέλος στην Τσεχοσλοβακία όπου έμεινε σε ορφανοτροφείο για πολλά χρόνια και πρωτοπήγε σχολείο. Τελείωσε το δημοτικό στα 16 του χρόνια κι επειδή αγαπούσε τα μαθηματικά και τη φυσική οι δάσκαλοί του τον κατεύθυναν στις θετικές επιστήμες. Σπούδασε Πυρηνική Φυσική στο Πανεπιστήμιο της Πράγας το οποίο και τελείωσε με “Άριστα”.
Μετά τις σπουδές του, ξεκίνησε να εργάζεται σε διάφορα ερευνητικά κέντρα της Τσεχοσλοβακίας και αργότερα, έχοντας αρνηθεί πρόταση συνεργασίας από τη Ρωσία, αποδέχτηκε πρόταση του Πανεπιστημίου του Σικάγο, στο Διαστημικό Ερευνητικό κέντρο που μόλις είχε αρχίσει τα ερευνητικά προγράμματα της ΝΑΣΑ στη Σελήνη. Όλα τα εξαρτήματα που το τμήμα του κατασκεύασε για λογαριασμό της ΝΑΣΑ, τρία σε αριθμό, προσγειώθηκαν επιτυχώς στη σελήνη στο χρονικό διάστημα 1967 έως 1968.
Για τη Σελήνη τότε γνωρίζαμε ελάχιστα. Δεν ξέραμε τη χημική της σύσταση, δεν ξέραμε καν αν ο άνθρωπος μπορεί να πατήσει επάνω χωρίς να βουλιάξει. Έτσι έφτιαξε ένα όργανο που τότε πατούσε σε ένα μεγάλο «πιάτο» ως βάση, για να αποκλειστεί η περίπτωση να βυθιστεί στην επιφάνεια της Σελήνης. Για αυτές τις επιτυχίες του, έλαβε υψηλές τιμές από τη ΝΑΣΑ.
To 1986, μιλώντας άπταιστα τα ρωσικά, άρχισε τις συνεργασίες του με το Διαστημικό Κέντρο της Σοβιετικής Ένωσης στα προγράμματα έρευνας του πλανήτη Άρη που η ΝΑΣΑ και η Ρωσία διεξάγουν ακόμα και σήμερα.
Προικισμένος με ταλέντο και εμπειρία, ένα άλλο επίτευγμά του τον απογείωσε. Στις 4 Ιουλίου 1997 το ερευνητικό όργανο που ο ίδιος κατασκεύασε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου για λογαριασμό της ΝΑΣΑ, το “Alpha Proton X-Ray Sprectometer” στημένο πάνω στο Sojourner του Pathfinder, που επιτυχώς προσγειώθηκε ομαλά στην επιφάνεια του Άρη, άρχισε να στέλνει τις πρώτες πολύτιμες πληροφορίες που θα δώσουν απάντηση στο ερώτημα “από τι είναι φτιαγμένος ο Άρης;”. Αυτή η επιτυχία θεωρήθηκε μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της επιστήμης το 1997 και ο ίδιος τιμήθηκε υψηλά για αυτό του το κατόρθωμα όχι μόνο από τη ΝΑΣΑ, αλλά και από πολλούς άλλους οργανισμούς.
Κάποια από τα rovers στον Άρη είναι ακόμα λειτουργικά. Το Spirit το αποχαιρετίσαμε πριν κάποια χρόνια, αλλά το Opportunity είναι ακόμα ενεργό αποτελώντας ένα παράδειγμα πολύ επιτυχημένης αποστολής, αφού είχε σχεδιαστεί να δουλέψει για τρεις μήνες και είναι λειτουργικό πάνω από 11 χρόνια!
Συμμετείχε επίσης στη Rosetta που τρέχουν 24 πειράματα σε μια προσεδάφιση στον κομήτη που ήταν αρκετά επεισοδιακή.
Επίσης πολλές σύγχρονες αποστολές εξερευνούν το ηλιακό μας σύστημα όπως το Voyager, που έχει αφήσει πλέον το ηλιακό μας σύστημα, στον Άρη τα rovers Opportunity, Curiosity και το Cassini που βρίσκεται στον Κρόνο και συνεχώς ανακαλύπτει πολλά φεγγάρια. Στον Ερμή εδώ και χρόνια βρίσκεται το Messenger.
Για ποιο λόγο όμως ο άνθρωπος επιμένει στην κατάκτηση του διαστήματος;
Ο πιο πεζός λόγος είναι πως από τις πρώτες αποστολές, το διάστημα προσέφερε χρήσιμα στοιχεία για τον σύγχρονο ανθρώπινο πολιτισμό. Σήμερα, χρησιμοποιούμε και ενσωματώνουμε τις εφευρέσεις του, τις διαστημικές τεχνολογίες και ανακαλύψεις. Όλα αυτά για τη βελτίωση της καθημερινής μας ζωής.
Αλλά κυρίως γιατί απλά ο άνθρωπος από τη φύση του είναι φτιαγμένος να εξερευνά! Ξεκίνησε εξερευνώντας τους ωκεανούς, τους πόλους της Γης, το περιβάλλον του. Σήμερα έχει σχεδόν ολοκληρώσει την εξερεύνηση του πλανήτη Γη, και έτσι ενδιαφέρεται να εξερευνήσει και άλλους πλανήτες.
Γιατί έχει μια επιθυμία να συνδεθεί με το Σύμπαν, με τον ΚΟΣΜΟ. Γιατί τα άτομα που συνθέτουν τη ζωή στη Γη, τα άτομα που μας αποτελούν, είναι τα άτομα των στοιχείων των αστεριών που εξερράγησαν και σκορπίστηκαν σε ολόκληρο το γαλαξία.
Και είναι αυτά τα θεμελιώδη συστατικά της ζωής.
Ίσως τελικά γιατί είμαστε σε μια εποχή της ανθρωπότητας που μπορούμε περισσότερο από κάθε άλλη φορά να αλλάξουμε τον κόσμο. Και αυτό θα γίνει αν δούμε πέρα από τον ορίζοντα. Αν προσπαθήσουμε να ξεπεράσουμε και αυτό το σύνορο προς χάριν της ανθρώπινης προόδου, για χάρη των επόμενων γενεών. Και πρέπει πρώτα να κοιτάξουμε μέσα μας, βαθύτερα, για να μπορέσουμε να δούμε πιο μακριά, ως άλλοι νέοι Κολόμβοι να προσπαθήσουμε να ταξιδέψουμε στους ωκεανούς των αστεριών, να ανταποκριθούμε στο κάλεσμα για μια νέα μεγάλη περιπέτεια που θα μας αλλάξει την αντίληψη για το τι είναι δυνατόν.
Και αν καταφέρουμε να ανακαλύψουμε κάποιο είδος ζωής, έστω διαφορετικό από αυτό που έχουμε στο μυαλό μας, ίσως τότε κατανοήσουμε καλύτερα τη θέση μας στο ΚΟΣΜΟ. Ίσως έτσι κατανοήσουμε την ασημαντότητά μας, ίσως έτσι μετριάσουμε την αλαζονεία μας.
Παρόλα αυτά αν κάποιος μας ρωτήσει ποιο είναι το ομορφότερο τοπίο, θα του απαντήσουμε με τα λόγια του κυρίου Οικονόμου!
«Κάθομαι ώρες και κοιτάζω την κοιλάδα προσεδάφισης του Pathfinder στον Άρη. Είναι υπέροχη με όλα αυτά τα πετρώματα και τους βράχους. Μετά σκέφτομαι την εικόνα της Γης από τη Σελήνη. Υπέροχο γαλάζιο. Νομίζω πως το ωραιότερο τοπίο είναι της Γης».
Ας την προστατέψουμε, ας την αγαπήσουμε και ας συνεχίσουμε να αναζητούμε κάθε φορά το επόμενο σύνορο που θα ξεπεράσουμε. Και σ’ αυτό το ανεξερεύνητο και αχανές σύμπαν έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε. Αλλά αυτό μας κάνει καλύτερους!
Μα μήπως είναι ουτοπικό;
Και αν ναι, σε τι χρησιμεύει η ουτοπία;

Η ουτοπία είναι στον ορίζοντα. Την πλησιάζω δυο βήματα, κι εκείνη απομακρύνεται δυο βήματα.Προχωράω δέκα βήματα μπροστά και ο ορίζοντας «τρέχει» δέκα βήματα ακόμη πιο πέρα. Όσο μακριά κι αν περπατήσω ποτέ δεν την φτάνω. Τότε, σε τι χρησιμεύει; Ακριβώς σ’ αυτό. Να συνεχίσουμε να περπατάμε μπροστά.
Εντουάρντο Γκαλεάνο

Συνέντευξη

Συνέντευξη στον Αλέξη Κατσαδωράκη για την εκδήλωση της Κυριακής 19 Μαρτίου με τον κ. Θ. Οικονόμου.


Συνέντευξη για την εκδήλωση της Κυριακής....Όταν κάτι ξεκινά με τη λογική μιας μικρής συνέντευξης των πέντε- δέκα λεπτών και καταλήγει φιλική κουβέντα για ένα .....μισάωρο. Ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία και για τις εκπληκτικές μουσικές επιλογές. Και φυσικά για το "Starman" του Bowie.....

Για την υπερπανσέληνο

Για την υπερπανσέληνο

Από νωρίς το απόγευμα φαινόταν πως η βραδιά θα ήταν πιο κρύα από τις προηγούμενες. Ο ήλιος άφησε τη θέση του στο φεγγάρι, διατηρώντας αυτή την αέναη διαδοχική παρακολούθηση της γης και των πλασμάτων της από  ψηλά∙ και τότε, κρύωσε απότομα ο καιρός. Το φθινόπωρο αφήνει τη σειρά του στο χειμώνα και αυτός σα να βιάζεται να δείξει τα δόντια του πριν καν την ώρα του,  σιγανασαίνει παγώνοντας την ατμόσφαιρα. Κάποιος ρώτησε: τι είναι ετούτο τελικά, είναι ο ρόγχος στο αγγελόσκιασμα του Φθινοπώρου ή το πρώτο κλάμα στη γέννηση του Χειμώνα; Δεν πήρε απάντηση.

Βράδιασε.  

Ο δρόμος προς το σημείο συνάντησης ανηφορικός. Αλλά έχει κάτι αλλιώτικο η βραδιά απόψε∙ βράδιασε, μα δε σκοτείνιασε καλά. Το φεγγαρόφωτο είναι πολύ πιο δυνατό και ο ουρανός σε πείσμα των προβλέψεων των προηγούμενων ημερών πεντακάθαρος, δεν το δεσμεύει καθόλου. Και όλα φωτίζονται. Από ένα φως όμως πιο μαλακό, από ένα φως ξεχωριστό, διαφορετικό, από ένα φως μαγευτικό. Το φως  του φεγγαριού.

Μα είναι δικό του φως; Ξέρω, αν σας ρωτήσω, θα μου πείτε “όχι”, είναι του ήλιου φως· δεν είναι αυτόφωτο το φεγγάρι θα συμπληρώσετε. Μα αν αυτό είναι το φως που στέλνει σε εμάς, αυτό το ίδιο δεν είναι που το αιχμαλώτισε σαν μπήκε μπροστά από τον ήλιο;  Και αφού το κατεύθυνε  σωστά, έμεινε να μας παρακολουθεί από εκεί ψηλά, να λουζόμαστε μ’ αυτό το θολό πέπλο που μας τυλίγει, και μας πλανεύει και μας κάνει να ονειρευόμαστε, να φανταζόμαστε.

Πάντα μου άρεσε να κοιτάζω το νυχτερινό ουρανό, μα απόψε η έλξη προς τα πάνω είναι μεγαλύτερη.  Να φταίει η επίπληξη του Δάντη: «Οι ουρανοί περιστρέφονται από πάνω σας αποκαλύπτοντας την αιώνια δόξα τους και εσείς έχετε το βλέμμα στραμμένο στο έδαφος», που σήμερα στριφογυρίζει για άγνωστο λόγο στο μυαλό μου, ή να υπάρχει μια εσωτερική εγγενής προδιάθεση; Δεν είμαι σίγουρος. Ίσως να είναι η μέρα ή καλύτερα να πω η νύχτα, ίσως και τα δυο. 

Προχωρούμε σιωπηλά, μια παρέα ατόμων διαφόρων ηλικιών, παιδιά, μεγάλοι, μεγαλύτεροι, άλλοι κουβαλώντας μικροπράγματα, άλλοι φωτογραφικές μηχανές, άλλοι απλώς παίζοντας με τους σκούφους και τα γάντια τους, προχωρούμε βιαστικά να φτάσουμε στο σημείο. 

Και εκεί, φτάνοντας αντικρύζουμε τέσσερα – πέντε τηλεσκόπια που οι εραστές της παρατήρησης αψηφώντας κρύο και κόπο είχαν φροντίσει να είναι εκεί έτοιμα, στημένα με τα πόδια τους ψηλά, ανοιχτά να θυμίζουν τα πόδια από τα άλογα στον πειρασμό του Αγ. Αντωνίου του Νταλί, λεπτά σχεδόν κάτισχνα να συγκρατούν το βάρος από ογκώδη κυλίνδρους, που έχουν σα σκοπό της ύπαρξής τους να γίνουν μια προσωπική, μια νέα Βαβέλ, που θα φέρει πιο κοντά τον ουρανό στους ανθρώπους.   Γιατί και ο πύργος της Βαβέλ τι ήταν τελικά; Ήταν προϊόν έπαρσης, ήταν επίδειξη αλαζονείας ή μήπως προσπάθεια να φτάσει το ανθρώπινο μάτι πιο μακριά, να τεντωθεί ο άνθρωπος πιο ψηλά για να αγγίξει καλύτερα τον ουρανό; Ένα αρχαίο αστεροσκοπείο με εφτά επίπεδα ήταν, μια πρώιμη πρωτόγονη σκάλα για τον ουρανό. Κάτι σαν αυτόν τον κύλινδρο που εφηύραν στις κάτω Χώρες μα έγινε διάσημος σαν παιδί του νεαρού από την Τοσκάνη, που κοιτώντας μέσα από αυτό έφερε τη Σελήνη πιο κοντά, τόσο ώστε να διαπιστώσει πως μοιάζει με τη γη, να δει πως έχει βουνά και θάλασσες, πως έχει κρατήρες, πως απέχει πολύ από την τέλεια σφαίρα που διατυμπάνιζε τόσο αυστηρά και καταπιεστικά ο Αριστοτέλης. 

Και απόψε; 

Είναι από αυτές τις νύχτες που η έλξη είναι αμοιβαία.  Η Σελήνη σε μια ελλειπτική κίνηση γύρω από τη γη σ’ ένα προκαθορισμένο ραντεβού, έρχεται απόψε πιο κοντά απ’ ότι τις άλλες φορές.  Τα τηλεσκόπια στητά, ακίνητα εστιάζουν στο φεγγάρι και αυτό σαν μια άλλη αυτάρεσκη βασίλισσα, λικνίζεται, μετακινείται μέσα από τις σύγχρονες διόπτρες, ανακλά το είδωλό του στα λεπτοδουλεμένα κάτοπτρα, αποτυπώνεται στις οθόνες των καμερών, και αναζητά τους αμφιβληστροειδείς που θα στραφούν προς αυτό. Και στρέφονται πολλά βλέμματα, πρώτα απευθείας, μετά μέσα από τους σωλήνες προεκτείνοντας  την ανθρώπινη όραση μαζί και την αντίληψη και το καρδιοχτύπι αποτέλεσμα του θεάματος ολοένα και μεγαλώνει.

Μα δεν είναι μόνο η ομορφιά του που σε ταρακουνά. Ανατριχιάζεις στην ιδέα ότι φωτόνια που σχηματίστηκαν πριν από χιλιάδες χρόνια στο εσωτερικό του ήλιου και κατάφεραν να δραπετεύσουν από τον υπέρθερμο κλίβανο ώστε μετά από ένα ταξίδι μερικών λεπτών να ανακλαστούν στην ανώμαλη σεληνιακή επιφάνεια, πως φτάνουν στις κόρες των ματιών μας οδηγώντας τα μόρια του αμφιβληστροειδούς σε ένα παράξενο μπαλέτο. Είναι κυρίως πως ο  όμορφος αυτός χορός των μορίων, αφού θέσει σε κίνηση τους νευρώνες πρώτα των ματιών κι έπειτα του εγκεφάλου, πριν περάσουν αρκετά χιλιοστά του δευτερολέπτου και αναδομήσει αυτήν την εικόνα στον εγκέφαλό μας, τη χρησιμοποιεί ως όργανο που μας οδηγεί με καταιγιστικό ρυθμό σε ακατάπαυστες σκέψεις. Παρατηρώντας το, αυτό το βράδυ, έτσι όπως είναι, μεγαλύτερο και φωτεινότερο, στο μυαλό μου ανακύπτει το ερώτημα του Αϊνστάιν :  άραγε το φεγγάρι είναι στη θέση του όταν δεν το κοιτάζει κανείς; Παράλογες σκέψεις θα μου πείτε, της σύγχρονης -αλλά όχι νέας, γιαγιά 80ετών  περίπου, έγινε η κβαντομηχανική - Φυσικής.

Και αυτό το ηλεκτρικό ρεύμα ανάμεσα στους νευρώνες μας δε λέει να σταματήσει να σπινθηρίζει. 

Σκέψεις, σκέψεις, αναμνήσεις που η άδηλη μνήμη, ακυβέρνητη καθώς είναι σου φέρνει ανεξέλεγκτα στο νου. Το σύμπαν υπάρχει και λειτουργεί και χωρίς την ύπαρξη μας και ανεξάρτητα εάν το παρακολουθούμε εμείς ή όχι. Δεν είμαστε το επίκεντρο του σύμπαντος και η ύπαρξη μας οφείλεται κατά κύριο λόγο σε μια ακολουθία τυχαίων, χαοτικών συγκυριών και συμβάντων.

Ξανακοιτάζω γύρω μου. Μια καύτρα από τσιγάρο σιγοσβήνει στα χέρια κάποιου που μόλις σήκωσε το βλέμμα του από το φακό. Παρατηρούμε, βάζουμε φίλτρα, και άλλους φακούς και άλλες μηχανές για να το φέρουμε πιο κοντά. Κάποιος αστειεύτηκε : λες να μπορέσουμε να δούμε και καμιά σημαία;

Ψάχνουμε πάλι για τα ίχνη μας, ψάχνουμε ίσως  και για ίχνη άλλων... Λες να υπάρχουν άλλοι σαν εμάς ή έστω διαφορετικοί, -ας είναι- ρωτάει ένας άλλος. Αστειεύεσαι του είπα, μα πριν προλάβουν οι λέξεις να εγκαταλείψουν το στόμα μου, ακολουθούμενες από μια ανάσα που σχεδόν κρυστάλλιασε από το κρύο και έμεινε εκεί μάρτυρας της βιασύνης και της αλαζονείας μου, σκέφτηκα τον Πλούταρχο που είχε γράψει τον Διάλογο στο Πρόσωπο του Φεγγαριού, όπου δύο άνθρωποι πάνω στη Σελήνη συζητούν για τη Γη και όταν κάποιος υποστηρίζει ότι μπορεί να υπάρχει ζωή "εκεί κάτω" ο άλλος του απαντά: "Θα αστειεύεσαι, βέβαια...".

Υπάρχουν στιγμές που με τρομάζει η βιασύνη μου, είναι στιγμές που είναι ασήκωτη στους ώμους μου η ματαιοδοξία. Μα σαν κοιτώ τον ουρανό, αντιλαμβάνομαι την άγνοιά μου, λαχταρώ από την απέραντη ομορφιά του, γαληνεύω από το θολό πλανεμένο φως των αστεριών που ξελογιάστηκε από τις έλξεις των μαζών που βρέθηκαν στο δρόμο του και έφτασε εδώ, σε εμένα, κουβαλώντας εικόνες και ιστορίες του παρελθόντος χρόνου και ηρεμώ.

Τι είναι τελικά το φεγγάρι;

Απόψε σαν το κοιτώ, με βλέμμα αλλιώτικο, δε θέλω ορισμούς επιστημονικούς, δε θέλω απόμακρα ξερά λόγια, μια λυρική περιγραφή μου φαίνεται του ταιριάζει περισσότερο:

«Έν' ασημένιο κέρμα το φεγγάρι, που κάποτε τινάξαν στο διάστημα οι θεοί, κορώνα γράμματα την τύχη παίζοντας αυτού του κόσμου, έν' ασημένιο κέρμα που δεν έπεσε ποτέ, αλλ' έμεινε εκεί, μετέωρο, στο χάος.

Γι' αυτό και δεν αποφασίστηκε ποτέ η τύχη αυτού του κόσμου, γι' αυτό και αδιάκοπα κοιτάμε μ' αγωνία το φεγγάρι, μην πάει και πέσει απ' του χαμού μας την πλευρά».[1]  

Σκέψεις, ατέρμονες, ανερμάτιστες, χαοτικές με αφετηρία το πλησίασμα  του φεγγαριού στη γη.

Μου ζητήθηκε να γράψω ένα κείμενο σαν δελτίο τύπου για την βραδιά παρατήρησης της υπερσελήνης και για τη δράση του Συλλόγου Αστρονομίας στο θεατράκι του σπιτιού του Β. Γκανιάτσα στη Βλαχέρνα. Δεν τα κατάφερα να γράψω για το φεγγάρι περιορισμένος μέσα σε φόρμες. Κλείνω τα μάτια, πιέζομαι∙όσο και αν προσπαθώ δυσκολεύομαι, δε μπορώ. Εγώ έτσι τη θυμάμαι….την υπερπανσέληνο. Ανοίγω τα μάτια τώρα.

Τι έμεινε λοιπόν από αυτή τη βραδιά; Νομίζω πιο εύστοχα από τα λόγια του Όσκαρ Ουάιλντ δεν υπάρχουν. « Όλοι βρισκόμαστε μέσα στο βούρκο, αλλά κάποιοι από μας κοιτάμε τα αστέρια».

Μαζευτήκαμε λοιπόν κάποιοι και απολαύσαμε  ….τη Σελήνη!

 

---

[1] Χρόνης Αργυρός

trailer εκδήλωσης 2016

 Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων. Ο αρχαιότερος υπολογιστής

Ένα μικρό video για να περιγράψουμε τι θα συζητήσουμε στην εκδήλωση με τίτλο: Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων. Ο αρχαιότερος υπολογιστής. Ομιλητής θα είναι ο διακεκριμένος αστροφυσικός Ι. Σειραδάκης. 

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων ήταν ένας ακριβής ημερολογιακός μηχανισμός. Κατασκευαστεί το 150 ‒ 100 π.Χ. και βρέθηκε τυχαίως, το 1900 μ. Χ. Ήταν ο πρώτος (αναλογικός) υπολογιστής με τον οποίο υπολογιζόταν οι κινήσεις του Ήλιου και της Σελήνης, οι φάσεις της Σελήνης και προβλέπονταν εκλείψεις (ηλιακές ή σεληνιακές). Περιείχε επίσης ένα εκτεταμένο εγχειρίδιο χρήσης.

Δυο μέρες με «τρεις» φυσικούς και μερικούς ...φίλους

Δυο μέρες με «τρεις» φυσικούς και μερικούς ...φίλους

Θέλω να ευχαριστήσω τον κ. Γιώργο Γραμματικάκη που έκανε την τιμή σε εμένα και τους συνεργάτες μου να μας προσκαλέσει για ένα διήμερο στις Βρυξέλλες, στο Ευρωκοινοβούλιο, όπου είχα την τύχη να παρακολουθήσω μια εκπληκτική παρουσίαση του κ. Γιάννη Σειραδάκη για τις ανακαλύψεις πάνω στο μηχανισμό των Αντικυθήρων και να συγκινηθώ από την εκπληκτική ερμηνεία του κ. Γ. Κοτανίδη στο θεατρικό που αναφερόταν στη ζωή του R. Feynman.

Γιατί τρεις φυσικοί;

Γ. Γραμματικάκης ο πρώτος  Φυσικός

Πρώτα απ’ όλα η παρουσία του κ. Γραμματικάκη είναι πάντα επιβλητική. Σε κάθε ομιλία του έχει τη δυνατότητα (αυτή που μόνο λίγοι δάσκαλοι έχουν) να γοητεύει, να καθηλώνει. Ευγενέστατος, με λόγο απολαυστικό, εμποτισμένο με χιούμορ και αυτοσαρκασμό, δείγμα της αδιαμφισβήτητης ευφυίας του, με τις ανέκδοτες ιστορίες του κάθε φορά μας δίνει λόγους να τον ακούμε.  Είτε μιλούσε για τη Φυσική, είτε μιλούσε για την Ελλάδα, ο λόγος του ήταν συγκινητικός μα συνάμα και εμψυχωτικός, ήταν πολιτικός μα όχι κομματικός, ήταν ενωτικός με κέντρο πάντα την Ελλάδα και τους Έλληνες. Λόγος πατριωτικός και συνάμα ευρωπαϊκός. Είναι ο λόγος ενός πραγματικού πνευματικού ανθρώπου, που υπηρετεί το χρέος του να παράγει παιδεία και να προάγει τον πολιτισμό, αλλά κυρίως μέσα από τη συλλογική ικανότητα που έχει αναπτύξει προάγει την άμβλυνση των διαφορών και την αποδυνάμωση του ατομικισμού, είτε μιλάμε για τους πολίτες μιας χώρας, είτε μιας ηπείρου, είτε ολόκληρου του κόσμου. Είναι αυτή η ουμανιστική σκοπιά με την οποία βλέπουν τα πράγματα οι μεγάλοι επιστήμονες, οι πραγματικοί διανοούμενοι, έχοντας διαβάσει, έχοντας καταλάβει το μέγεθος του ανθρώπου και τη σημασία αυτής της μικρής μπλε κουκίδας που έλεγε και ο Carl Sagan.  

Πάει καιρός που έχω χάσει την πίστη μου στο πολιτικό προσωπικό αυτής της ταλαίπωρης χώρας.  Ίσως να φταίει που κάθε φορά που κάποια ελπίδα αχνοφαινόταν φρόντιζε να τη διαψεύσει, φρόντιζε με κάθε τρόπο να με απογοητεύσει. Αυτό που δεν άντεχα όμως, ήταν να χάσω την πίστη μου στους πνευματικούς ανθρώπους αυτού του τόπου. Δε μπορούσα να βλέπω την κρίση που το πολιτικό προσωπικό δημιούργησε και συνεχίζει να διαχειρίζεται αποτυχημένα, να οδηγεί σε παραίτηση το υγιές δυναμικό αυτού του τόπου. Είτε αυτό έχει να κάνει με τις υγιείς δυνάμεις της οικονομίας, τους ανθρώπους που συνεχίζουν να αγωνίζονται και να δημιουργούν εκεί έξω, είτε με τους πνευματικούς ανθρώπους που για μένα είναι οι πραγματικοί ηγέτες γιατί αποτελούν τις πραγματικές κινητήριες δυνάμεις μιας κοινωνίας. Αυτές οι δυνάμεις της κοινωνίας υπάρχουν. Χρειάζεται απλά κάποιος να τις φωτίσει και το λέω και με τις δυο εκδοχές του ρήματος: να τις αναδείξει, να τις καθοδηγήσει.

Και πιστεύω ότι ο κ. Γ. Γραμματικάκης είναι ο ικανότερος και γι’ αυτό το κάνει τόσο πετυχημένα. Χωρίς ιδιοτέλεια, χωρίς κομπασμό, με πραγματική αγάπη για τον άνθρωπο και την ευημερία του.

Κάθε φορά που σκέφτομαι τις συναντήσεις μας, σκέφτομαι το φως. Το ξέρω πως είναι η μεγάλη του αγάπη και χαίρεται να μιλά για αυτό, αλλά εγώ πιστεύω πως σκέφτομαι το φως γιατί αυτή είναι η λέξη που τον περιγράφει. Εκπέμπει φως με την ποιότητά του σε κάθε παρουσία του. Είναι  αυτές οι ακτίδες φωτός που εκπέμπει με το λόγο και τις πράξεις του που φωτίζουν λίγο αυτό το κατακλυσμιαίο σκοτάδι . Είναι μάλλον ο τρόπος που έχει να φωτίζει τους νέους ανθρώπους, να τους καθοδηγεί, να τους αναδεικνύει.

Ήταν τιμή μου να είμαι σ’ αυτή τη συντροφιά, να συμμετέχω στις κουβέντες, να παρακολουθώ τις εκδηλώσεις. Τον ευχαριστώ για την εμπειρία.

Γ. Σειραδάκης ο δεύτερος Φυσικός

Τον κύριο Σειραδάκη τον ήξερα από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Τον θυμάμαι να αγωνίζεται πάντα για την Αστρονομία, ένας μαχητής της επιστήμης και της έρευνας, ένας αξιόλογος επιστήμονας αλλά πάνω από όλα άνθρωπος. Ευγενέστατος πάντα, με αυτή την πραότητα που τον διακρίνει, έχει την ικανότητα να κερδίζει κάθε συνομιλητή του. Ακούραστος έκανε μια εντυπωσιακή παρουσίαση στο χώρο του Ευρωκοινοβουλίου για το Μηχανισμό των Αντικυθήρων και απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις του κοινού. Χωρίς κανένα κόμπλεξ ήταν μαζί μας και μας εξηγούσε ό,τι τον ρωτούσαμε, ακόμη και αν βρισκόμασταν για φαγητό, ακόμη και αν βρισκόμασταν στη στάση και περιμέναμε το λεωφορείο.

Είναι ένας από αυτούς τους φωτισμένους ανθρώπους, που δεν νιώθουν την ανάγκη να αποδείξουν κάτι σε κανένα, άρα δεν υποκρίνεται, είναι αληθινός και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή. Συνομιλεί με την ίδια ευκολία με όλους ανεξάρτητα από την ηλικία, ανεξάρτητα από το μορφωτικό επίπεδο καθενός,  χαρακτηριστικό ενός ωραίου ανθρώπου.

Σας ευχαριστώ για την ωραία παρουσίαση.

Γ. Κοτανίδης ως R. Feynman

Να λοιπόν ποιος είναι ο «τρίτος» φυσικός. Φυσικά και δεν είναι εν ζωή ο R. Feynman, αλλά ο κ. Κοτανίδης έδωσε μια συγκλονιστική παράσταση στον ρόλο που χαρακτηρίστηκε ως ο καλύτερος και πιο σύνθετος της καριέρας του,  «QED» ή «Τι απέδειξε ο κύριος Φάινμαν».

Ο Γ. Κοτανίδης πρωταγωνιστώντας σ’ αυτήν την παράσταση καταφέρνει να συνδέσει την τέχνη με την επιστήμη, καταφέρνει να παρουσιάσει ένα έργο με πολλά επίπεδα ανάγνωσης. Πρώτα από όλα ερμηνεύει συγκλονιστικά αυτόν τον ιδιαίτερο επιστήμονα που ήταν τόσο νευρώδης με τρομερή υπερκινητικότήτα, τον Feynman που το μυαλό του δε σταματούσε να σκέφτεται, να αμφιβάλει, που είχε μια εκπληκτική μεταδοτικότητα με αποτέλεσμα να συγκεντρώνει χιλιάδες φοιτητές στις διαλέξεις του που τον λάτρευαν κυριολεκτικά. Ήταν ο δάσκαλος σταρ.

Ταυτόχρονα έπρεπε να επιδείξει τον επιστημονικό τρόπο σκέψης του. Αν δε μπορώ να το εξηγήσω δε μπορώ να το καταλάβω, νομίζω έγραφε πάνω στον πίνακα. Και η παράσταση είχε και τμήματα που προσπαθούσε με παιχνιδιάρικο τρόπο, να εξηγήσει πώς λειτουργεί το φως, πώς κινούνται και πώς αλληλεπιδρούν τα ηλεκτρόνια και τα φωτόνια. Πολύ δύσκολο έργο που το έβγαλε εις πέρας με μεγάλη επιτυχία.

Έπρεπε να αναδείξει την πολυσχιδή προσωπικότητα ενός επιστήμονα που βραβεύτηκε με Νόμπελ,  ενός ανθρώπου που συμμετείχε στην κατασκευή της ατομικής βόμβας, αλλά ταυτόχρονα ήταν ένας καλλιτέχνης μουσικός, ένας ζωγράφος, αθεράπευτος γυναικάς, ένας μεγάλος πλακατζής, ένας αντισυμβατικός δάσκαλος. Και όλα αυτά υπό το πρίσμα της κατάστασης της υγείας του. Ένα άλλο επίπεδο ανάγνωσης για το πώς αυτός ο σπουδαίος άνθρωπος αντιμετώπιζε την προοπτική του θανάτου, παραμένοντας υπερδραστήριος μέχρι το τέλος χωρίς να παραιτείται από τη ζωή.

Μια συγκινητική ερμηνεία από τον Κ. Γ. Κοτανίδη που  έμεινε χαραγμένη στη μνήμη μου. Σας ευχαριστώ.

Τέλος … οι φίλοι

Βλέποντας το κοινό, στην αρχή, σκέφτηκα πως είναι ένα ετερόκλητο κοινό, χωρίς κάποια κοινά πολιτικά χαρακτηριστικά, χωρίς ίσως και κοινά επαγγελματικά χαρακτηριστικά και αναρωτήθηκα αν είχε καν κοινά χαρακτηριστικά. Αλλά γρήγορα κατάλαβα πως έκανα λάθος! Είχαμε όλοι κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Ήμασταν  όλοι άνθρωποι που αγωνίζονται, που προσπαθούν να δημιουργήσουν. Άλλος με την εκπληκτική ταβέρνα του στο Ρέθυμνο, άλλος με τη μικρή επιχείρησή του, άλλοι φοιτητές μεταπτυχιακών προγραμμάτων, μαθητές που αρίστευσαν σε διαγωνισμούς με τους καθηγητές τους, καθηγητές που κάνουν την υπερπροσπάθειά τους μέσα από το δημόσιο σχολείο, άλλοι καλλιτέχνες, μουσικοί, ηθοποιοί, σκηνοθέτες, επιστήμονες, μια γκάμα ανθρώπων όλων των ηλικιών, όλων των πεποιθήσεων, με ένα κοινό γνώρισμα τελικά: να μην έχουν διάθεση να παραιτηθούν , να μην παρασυρθούν από την άρρωστη περιρρέουσα ατμόσφαιρα και να έχουν αγάπη για την παιδεία και τον πολιτισμό.

Και μέσα σ’ αυτό το κοινό βρήκα ενδιαφέροντες ανθρώπους και ανταλλάξαμε απόψεις, κάναμε ωραίες κουβέντες, πήγαμε σε μουσεία, βρήκα ανθρώπους που μοιραστήκαμε με ευχαρίστηση την ίδια ωραία εμπειρία.

Τελικά ήταν ένα κουραστικό τετραήμερο, αλλά μια πραγματικά πολύ ωραία εμπειρία.

Τέλος, νιώθω την ανάγκη να ευχαριστήσω και τους αφανείς ήρωες που έφεραν σε πέρας όλο αυτό το δύσκολο έργο της οργάνωσης, χωρίς ψεγάδι, την κ. Χριστίνα Μερκουριάδη και τους συνεργάτες της.

7η Παρουσίαση Big Bang! Η αρχή του ταξιδιού; (video)

Η τελευταία παρουσίαση του Συλλόγου Αστρολάβος Αστρονομίας & Διαστήματος Παράρτημα Βόλου, με κεντρική ομιλήτρια τη Φυσικό Μαρία Χήρα.
Ένα πολύ όμορφο ταξίδι , μια σύντομη ιστορία του σύμπαντος και του κοσμολογικού μοντέλου που έχουμε σήμερα. Θέλω να ευχαριστήσω για μια ακόμη φορά τη Μ. Χήρα για την αποδοχή της πρόσκλησης- πρόκλησης να μιλήσει σε ένα τόσο ετερόκλητο κοινό για ένα τόσο όμορφο θέμα που άπτεται και των επιστημονικών ενδιαφερόντων της. Είμαι χαρούμενος γιατί ένα παιδί με τόσα χαρίσματα γρήγορα αποδεικνύει αυτό που πίστευα από την αρχή: ότι θα διαπρέψει, ότι θα μας προσπεράσει. Πραγματικά δεν πρέπει να υπάρχει πιο όμορφο συναίσθημα για ένα δάσκαλο, απ' το να βλέπει ένα μαθητή, μια μαθήτρια, να αρπάζει τη σκυτάλη και να τον προσπερνά! Είναι αυτό που μας δίνει δύναμη να συνεχίσουμε να "τρέχουμε".

Τελευταία παρουσίαση του Συλλόγου Αστρονομίας- Big Bang! Η αρχή του ταξιδιού:

Ο Σύλλογος Αστρολάβος Αστρονομίας και Διαστήματος  ολοκλήρωσε τη Σειρά Παρουσιάσεων με τίτλο «Αστρονομία για Όλους» με σκοπό την βοήθεια κατανόησης των βασικών αρχών της Αστρονομίας και τις πτυχές της στην καθημερινότητα. Παρακολουθήσαμε ένα οδοιπορικό επτά παρουσιάσεων με τελικό σκοπό την αλληλεπίδραση ώστε να μάθουμε γενικότερα να κοιτάζουμε ψηλά και να αποκτήσουμε μια γενικότερη εικόνα του περιβάλλοντος κόσμου. Στις παρουσιάσεις ανακαλύψαμε στοιχεία και ιδέες που άπτονται πολλών επιστημών όπως τα Μαθηματικά, η Φυσική, η Χημεία χωρίς να παίζει ουσιαστικό ρόλο το υπόβαθρο του καθενός  σε αυτές, ενώ οι παρουσιάσεις αν και ήταν δομημένες με μια λογική σειρά ήταν ανεξάρτητες η μια από την άλλη. Χθες με το τέλος της τελευταίας παρουσίασης δείξαμε ένα video που ετοίμασα ως ανασκόπηση όλων αυτών που ειπώθηκαν με λίγο πιο λυρικό τρόπο. Ευχαριστώ από καρδιάς τα παιδιά της ομάδας Αστρονομίας για τη συμμετοχή, για την έμπνευση, για το κίνητρο να κάνουμε όμορφα πράγματα. Επιπλέον θέλω να προσθέσω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε δυο εκπληκτικά παιδιά, που με στήριξαν σ'αυτή την προσπάθεια κάθε στιγμή είτε διορθώνοντας το αρχικό μου κείμενο, είτε γιατί ανταποκρίθηκαν σε όλες τις ταλαιπωρίες για να ηχογραφήσουμε την αφήγηση: Την Κ. Κόκκινου και τη Μ. Μαγκλάρα που με τις εκπληκτικές φωνές τους έδωσαν και άλλη διάσταση στην εικόνα! Παραθέτω το κείμενο για μεγαλύτερη ευκολία. Είναι εμπνευσμένο από λόγια του Carl Sagan, του Neil deGrasse Tyson, του FEYNMAN κ.α. Εμείς οι άνθρωποι υπάρχουμε ως είδος για πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Τόσο που δεν έχουμε προλάβει να εξερευνήσουμε παρά ένα ελάχιστο τμήμα από ολόκληρο το σύμπαν. Μα είμαστε ένα είδος γεμάτο περιέργεια. Αναρωτιόμαστε, απορούμε, αναζητούμε απαντήσεις.
Εξάλλου, η περιέργεια είναι μια εγγενής ιδιότητά μας. Είναι στο DNA μας. Αρχίζουμε να μελετάμε τον κόσμο μας, ήδη από τις πρώτες στιγμές της ύπαρξής μας σε αυτόν. Απ’ αυτήν την άποψη τα παιδιά έχουν επιστημονική στάση απέναντι στον κόσμο.
Πριν ακόμη περπατήσουν, εξερευνούν το περιβάλλον τους μέσω του πειραματισμού. Και όταν αυτά τα παιδιά μεγαλώνουν, αν καταφέρουν να διατηρήσουν έστω και λίγη από την περιέργειά τους, αντιστεκόμενα σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που προσπαθεί να την καταργήσει, στρέφουν το βλέμμα τους στο νυχτερινό ουρανό.
1
Η ιστορία της αστρονομίας είναι στην πραγματικότητα μια ιστορία για την αναζήτηση της αλήθειας. Είναι μια ιστορία για την προσπάθεια των ανθρώπων να κατανοήσουν τον τρόπο που δουλεύει η φύση. Είναι ιστορία ιδεών. Αυτό το λαμπερό φως στις σκοτεινές γωνίες. Είναι η επιστήμη!
Η επιστήμη αλλάζει τον τρόπο που λειτουργεί το μυαλό μας. Έτσι ώστε να σκεφτόμαστε πιο μεθοδικά τα πράγματα. Μα προσοχή στην ψευδοεπιστήμη! Είναι κρυμμένη και προσπαθεί να μας παραπλανήσει.
Η Αστρονομία αντιστάθηκε. Αυτοκαθαρίστηκε. Τιμωρήθηκε. Άλλαξε μοντέλα, απομάκρυνε τις προκαταλήψεις, αρνήθηκε πως στον ουρανό υπάρχουν άγγελοι και δαίμονες, έδωσε τη δυνατότητα σ’ αυτό το πλάσμα που κοιτούσε τον ουρανό να δει μια νομοκρατούμενη φύση. Και τελικά να πιστέψει σε θεωρίες που πήγαιναν κόντρα στις αισθήσεις του.
2
Και όταν ο άνθρωπος στρέφει το βλέμμα στο νυχτερινό ουρανό διαπιστώνει τις αδυναμίες του, τους περιορισμούς των αισθήσεών του. Και ό, τι δεν έφτανε η ανθρώπινη όραση, προσπάθησε να το καταφέρει με τη φαντασία και τη δημιουργικότητά του. Και έφτιαξε όλων των ειδών τα τηλεσκόπια.
Αυτή τη θάλασσα του νυχτερινού ουρανού προσπάθησε να χαρτογραφήσει. Στη θάλασσα του διαστήματος τα αστέρια είναι άλλοι ήλιοι. Έχουμε ταξιδέψει σ’ αυτή αλλά υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα ακόμη να δούμε. Και είναι πραγματικά εκεί. Είναι η ασύλληπτη φύση της φύσης.
3
Και εμείς; Εμείς είμαστε μέρος αυτού του σύμπαντος. Είμαστε αυτό το σύμπαν, το σύμπαν είναι μέσα μας. Κάθε άτομο στο σώμα μας προήλθε από ένα αστέρι που εξερράγη. Είμαστε όλοι φτιαγμένοι από αστρόσκονη. Είμαστε ένας τρόπος να ανακαλύπτει το σύμπαν τον εαυτό του. Είμαστε όλοι συνδεδεμένοι. Μεταξύ μας βιολογικά, με τη γη χημικά, με το υπόλοιπο σύμπαν ατομικά. Και η ομορφιά δεν είναι μόνο στα άτομα που μας αποτελούν αλλά κυρίως στον τρόπο που αυτά είναι οργανωμένα.
Και ύστερα έρχεται η ερώτηση: Είμαστε μόνοι; Είμαστε μοναδικοί; Και αν όχι, που είναι όλοι οι άλλοι;
Περιμένουμε να απαντήσουν στα μηνύματά μας!
4
Άχ, αυτή η ιστορία της Αστρονομίας! Είναι μια ιστορία που δε θα μπορούσαμε να διηγηθούμε χωρίς το φως. Το φως είναι η χρονομηχανή μας. Χάρη σ’ αυτές τις πανάρχαιες ακτίνες φωτός, αγγελιοφόρων του μακρινού παρελθόντος, διαβάζουμε την ιστορία του σύμπαντος, τη δική μας ιστορία.
Το φως κυνηγούμε. Το φως που ταξιδεύει με τον ίδιο τρόπο όπως και να το παρατηρήσεις, αλλά πρόσεχε γιατί αν κινείσαι γρήγοραο χρόνος επιβραδύνεται.
Και η απεικόνιση της αρμονίας, όλη η μαγεία του σύμπαντος βρίσκεται στην πιο όμορφη στη διασημότερη εξίσωση του κόσμου. E=mc2. (Όπου c η ταχύτητα του φωτός.)
Αυτό είναι το μυστικό των αστεριών, αυτή είναι η αιτία που τα αστέρια φωτοβολλούν.
5
Και εμείς εκεί. Ανταγωνιζόμαστε! Ένα είδος που πολλές φορές φαίνεται να επιζητεί τη μοναξιά. Μοιάζει να προσπαθεί να εξαφανίσει τα υπόλοιπα είδη. Ένας αγώνας για κυριαρχία. Ακόμη και μεταξύ μας.
Μα μέσα από αυτή την αιώνια διαμάχη καλού – κακού, επιβίωσης- αυτοκαταστροφής, πολλές φορές προκύπτουν μεγαλειώδεις στιγμές.
Γιατί τελικά επιλέγουμε σαν είδος το δύσκολο. Αυτό που μας βελτιώνει και μας εξυψώνει.
6
Ζούμε σε ένα κόσμο που τα πάντα αλλάζουν σύμφωνα με σχέδια, με κανόνες, με τους νόμους της φύσης. Και αυτοί οι νόμοι είναι γραμμένοι στην πιο όμορφη γλώσσα.
Τη γλώσσα των μαθηματικών.
Είναι η γλώσσα που προσπαθεί να μας περιγράψει τη φαντασία της φύσης. Με μοντέλα με γεωμετρίες που έρχονται σε αντίθεση με τις ερμηνείες που δίνει ο εγκέφαλος στα προστάγματα των αισθήσεων.
Αλλά η φαντασία της φύσης είναι τόσο μεγαλύτερη του ανθρώπου που δε μας αφήνει να επαναπαυτούμε.
7
Γιατί βρισκόμαστε εδώ;
Από πού ερχόμαστε;
Απ’ αυτή τη μοναδική γωνία μας στον κόσμο καταφέραμε να ρίξουμε μια ματιά στο παρελθόν μετά το ξεκίνημα του σύμπαντος.
Ήταν η αρχή; Πιο πριν τι υπήρχε;
Δε χρειάζεται να φοβόμαστε που δεν ξέρουμε. Αυτό το κάνει ίσως, πιο ενδιαφέρον.
Μια από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις της διαστημικής αναζήτησης είναι η εικόνα της γης, πεπερασμένης και μόνης να κουβαλά πάνω της όλο το ανθρώπινο είδος στους ωκεανούς του χώρου και του χρόνου.

Και εμείς τι πρέπει να κάνουμε;
Τι θα πούμε στις επόμενες γενεές;
Ότι απλά μείναμε αγκυροβολημένοι στη γη; Ότι δεν αναζητήσαμε τις ρίζες μας, το αν είμαστε μόνοι;
Αν θέλουμε να είμαστε συνεπείς απέναντι στα κατορθώματα του είδους μας, πρέπει να συνεχίσουμε να αναρωτιόμαστε. Να ψάχνουμε τη θέση μας στον κόσμο.
Παροτρύνεται τα παιδιά να ατενίζουν το νυχτερινό ουρανό. Ίσως έτσι σηκώσουμε και εμείς τα μάτια μας ψηλά, ίσως έτσι μειωθεί η αλαζονεία μας! Ασχοληθείτε με την Αστρονομία, η εξερεύνηση του σύμπαντος δεν είναι τίποτε άλλο από ένα ταξίδι ανακάλυψης του εαυτού μας.

Big Bang ! ήταν η αρχή;

Big Bang! Ήταν η αρχή;

Στην τελευταία και πανηγυρική εκδήλωση της χρονιάς του Συλλόγου Αστρονομίας θα παρακολουθήσουμε ένα σύντομο ταξίδι στην ιστορία του σύμπαντος που ξεκινά με τη Μεγάλη Έκρηξη. Θα συζητήσουμε για την αρχή και το σχηματισμό της ύλης και των δομών που συνθέτουν τον όμορφο και γεμάτο μυστικά Κόσμο. Στην παρουσίαση θα γίνουν αναφορές στο τι είναι κοσμολογία, στη διαχρονική πορεία της κοσμολογικής σκέψης, θα απαντηθούν ερωτήματα όπως ποιο είναι το σύγχρονο κοσμολογικό μοντέλο, θα μιλήσουμε για τη σκοτεινή ύλη και τη σκοτεινή ενέργεια και για την πρόσφατη ανακάλυψη της επιταχυνόμενης διαστολής.

Και αν όλα αυτά σας ακούγονται περίεργα ή δύσκολα, σας προσκαλώ να παρακολουθήσετε την εκδήλωση και να διαπιστώσετε ότι είναι εξίσου όμορφα και συναρπαστικά, όταν μάλιστα είναι ειπωμένα από μια νέα επιστήμονα που κατέχει το αντικείμενο.

Να πω επίσης πως στο τέλος θα παρουσιάσουμε ένα όμορφο video εμπνευσμένο από τη διαδρομή ενός χρόνου με πολλές στάσεις (εκδήλωση στο δημοτικό Νεοχωρίου, Εκδήλωση αστροβραδιά στο μουσείο, Εκδήλωση στο δημοτικό Φιλιππιάδας, 7 παρουσιάσεις στο επιμελητήριο), της πορείας του συλλόγου, ενός αγώνα για να κάνουμε γνωστή την Αστρονομία στο ευρύ κοινό. 

Δε θα πω άλλα τώρα, αφήνω τα υπόλοιπα για την εκδήλωση και για μετά από αυτή. Σίγουρα δε θα σταματήσω να ευχαριστώ τα παιδιά που έδειξαν αμέσως τεράστιο ενδιαφέρον, τα παιδιά που μας ακολουθούν, μας στηρίζουν, μας δίνουν ιδέες, μας εμπνέουν. Για να αποδειχτεί για μια ακόμη φορά κόντρα στα στερεότυπα και στις κατηγορίες, ότι η ευθύνη βαραίνει εμάς. Εμείς έχουμε την υποχρέωση να τα καθοδηγήσουμε, εμείς έχουμε την υποχρέωση να τους δείξουμε και τους άλλους δρόμους, γιατί όπως λέει και ο Robert Frost : Ο δρόμος διακλαδώθηκε μέσα στο δάσος, και ΄γώ, διάλεξα τον λιγότερο περπατημένο. Αυτό, με ξεχώρισε απ΄ τους υπόλοιπους . ..

Σας περιμένουμε στην τελευταία εκδήλωση...…. μέχρι την επόμενη!

  Δημοσιεύω το πρόγραμμα της τελευταίας παρουσίασης


πρόγραμμα παρουσίασης Big Bang!

Ξανακουρδίζοντας τα ρολόγια! (ένα μικρό κείμενο)

Είναι ένα κείμενο που προσπαθεί να συνοδέψει την παρουσίαση που έκανα ένα Σάββατο βράδυ του 2015 και επανέλαβα με μικρές τροποποιήσεις (συν το δρώμενο) φέτος. Προσπάθησα να γράψω αυτά που θα ήθελα να πω στην παρουσίαση, να συνοδεύσω τις εικόνες. Ό,τι όμορφο σαν έκφραση, σαν περιγραφή υπάρχει στο κείμενο είναι παρμένο από τα βιβλία που παρατίθενται στο τέλος. Όποιες ελλείψεις, όποιες κακές περιγραφές συναντήσετε που μπορεί να αλλοιώνουν το αποτέλεσμα, οφείλονται εξολοκλήρου σε εμένα. Προσπαθήστε, ωστόσο, να συλλάβετε τη γενική εικόνα. Προσπάθησα να κάνω ένα μικρό δώρο σε εσάς που παρακολουθήσατε την παρουσίαση. Δεν ξέρω αν αξίζει, αν θα σας φανεί χρήσιμο. Δεχτείτε το σαν μια ταπεινή χειρονομία για τη συμμετοχή σας στο εξαιρετικό ταξίδι που κάναμε μαζί.

Ευχαριστώ  τον Δημήτρη Γκούβα και τον Κωνσταντίνο Κάτσινο, διότι δαπάνησαν από ένα βράδυ για να συζητήσουμε τις ατέλειες της παρουσίασής μου. Επίσης όλους τους συναδέλφους για τις παρατηρήσεις τους και κυρίως τα παιδιά για την αγάπη και την επιθυμία- ιδέα αυτής της παρουσίασης. 

 

  Ξανακουρδίζοντας Τα Ρολόγια (Νέο)

4η παρουσίαση- Ξανακουρδίζοντας τα ρολόγια

Η 4η παρουσίαση με τίτλο "Ξανακουρδίζοντας τα ρολόγια", είναι εδώ. Ψιλοκουτσουρεμένη στο τέλος, με κακό φωτισμό, αλλά είναι ενδεικτική του τι παρουσιάσαμε. Ευχαριστώ όσους συμμετείχαν και βοήθησαν με κάθε τρόπο για να βγει αυτό το αποτέλεσμα.
Θα προσθέσω εδώ την ανακεφαλαίωση και τα συμπεράσματα που κόπηκαν στο τέλος.
Επίσης όποιος δει την παρουσίαση μέχρι τέλους θα διαπιστώσει ότι τα κορίτσια συνομιλούν και προτείνουν ένα θεατρικό. Την πρόταση αυτή την ολοκληρώνουν στο τέλος με την περιγραφή της υπόθεσης και επειδή δεν ακούγεται την παραθέτω εδώ:
(Περίληψη του θεατρικού)
Οι δυο γιοι της βασίλισσας (Φυσικής) διεκδικούν το θρόνο. Ο Γαλιλαίος δηλώνει περήφανα τα εδάφη που κατέχει : "τους κλασσικούς μετασχηματισμούς". Ο Maxwell έχει σαν μετάλλιο τιμής την ηλεκτρομαγνητική θεωρία. 
Ποιος θα συμβιβάσει τα δυο αδέρφια; 
Ο Lorentz στην αρχή. Δεν τον ενδιαφέρει το σωστό ή το λάθος, θέλει να αποφευχθεί η σύγκρουση. Είναι ένας απλός σύμβουλος.
Και στη συνέχεια έρχεται ο Poincare. Αυτός ξέρει την αλήθεια. Ήδη το βιβλίο του " Η επιστήμη και η υπόθεση" αποτελεί έμπνευση για τον Πρενσέ, το μυητή του Πικάσο. Ξέρει ότι αυτή η γεωμετρία που καταλαβαίνουμε, είναι η γεωμετρία που δημιουργήσαμε σύμφωνα με τα ερεθίσματα που δεχθήκαμε. Ξέρει ότι το πρόβλημα είναι ο απόλυτος χρόνος. Αλλά δεν μπορεί να δώσει λύση. Δε μπορεί να προδώσει το στρατηγό χρόνο που τόσα χρόνια υπηρέτησε. 
Έτσι έρχεται ο νεαρός επαναστάτης από τη Βέρνη. Σηκώνει το λάβαρο της επανάστασης, γκρεμίζει τον απόλυτο χρόνο, κατακτά το βασίλειο.

Μια μικρή ανακεφαλαίωση

-αρχικά πιστεύαμε σ’ένα απόλυτο χώρο και χρόνο

-περιγράφαμε την κίνηση ανάλογα με τον παρατηρητή

-είχαμε τις εξισώσεις του Νεύτωνα για τη Μηχανική και τις εξισώσεις του Maxwell για τον ηλεκτρομαγνητισμό.

-και τότε εγένετο φως και είδαμε: δεν υπάρχει αιθέρας και το φως έχει μια μέγιστη σταθερή ταχύτητα 300.000km/s

-και τότε προσπαθήσαμε να επιδιορθώσουμε τις ρωγμές με το Lorentz

-Ο Poincare παράλληλα με τον Einstein προσπαθεί να εξηγήσει τις ιδιοτροπίες με μια θεωρία. Αλλά δεν είναι έτοιμος να κάνει τη ρήξη.

-Ο Einstein ανατρέπει την εικόνα του χρόνου που έχουμε. Λέει πως η πεπερασμένη ταχύτητα επιβάλλει σχετικό χρόνο. Έτσι ο χρόνος συνδέεται με τις αποστάσεις.

-Διάρκεια είναι ο χρόνος που κάνει το φως να πάει από εδώ έως εκεί

-μήκος είναι η απόσταση που διανύει το φως σε τόσο χρόνο.

-Έχουμε φαινόμενα όπως η διαστολή του χρόνου, η συστολή του μήκους, η κατάργηση του ταυτόχρονου.

-To σημαντικότερο είναι ότι προχώρησε το αναλλοίωτο των νόμων της φυσικής σε όλη την έκταση και όχι μόνο στη μηχανική.

-συμβαίνουν τα σχετικιστικά φαινόμενα ; ΦΥΣΙΚΑ και συμβαίνουν, απλά είναι πολύ δύσκολο να τα αντιληφθούμε όταν οι ταχύτητες που έχουμε συνηθίσει στην καθημερινότητά μας είναι πολύ πολύ μικρότερες από αυτή του φωτός.

Ποιο είναι το συμπέρασμα;

Οι αισθήσεις μας μπορούσαν να κατανοήσουν τον κόσμο του Νεύτωνα αλλά δυσκολεύονται πολύ να αντιληφθούν τον κόσμο του Einstein.

Μα αυτός είναι ο κόσμος ο πραγματικός. Αυτός περιγράφει τη μεγαλύτερη εικόνα.

Ήρθε η ώρα να λύσουμε μια μεγάλη παρεξήγηση. Πολλοί θέλησαν να δουν στη θεωρία παραδείγματα υπέρ του σχετικισμού. Η βαρύγδουπη φράση «όλα είναι σχετικά» υπονοείται ως γενικευμένη αλήθεια για να στηρίξει αφελή σχόλια ή φιλοσοφήματα. Η πραγματικότητα όμως είναι πως η θεωρία της σχετικότητας – όρος, που δεν οφείλεται στον Einstein - θα έπρεπε να λέγεται «θεωρία του απόλυτου.» 

Διότι μέσω αυτής, οι νόμοι της Φυσικής αποκτούν μιαν απόλυτη σημασία, ανεξάρτητη από οποιοδήποτε σύστημα αναφοράς.

Απλά πρέπει να μπορούμε να αλλάζουμε προοπτική, να αφήνουμε το μυαλό μας ελεύθερο από τις προκαταλήψεις της καθημερινής εμπειρίας.

Δείτε πόσο επηρεάστηκε η τέχνη από τη νέα προοπτική.

Τέλος πολιτισμός σημαίνει και επιστήμη. Αυτό που έκανε ο Newton, ο Einstein , είναι επιτεύγματα του ανθρώπινου πνεύματος. Άρα είχαν άμεση (πέρα από την έμμεση- βλέπε τέχνη) συμβολή στον πολιτισμό. 

Και μια παρότρυνση!

Διαβάστε και ασχοληθείτε με τις θετικές επιστήμες!

Γιατί μέσω αυτών θα αποκτήσετε την κριτική σκέψη και την ανάγκη αναζήτησης.

Και το κυριότερο δίνουν αξία σ’ αυτό το ανθρωπάκι, που αλλάζει μορφές με το χρόνο, αλλάζει πρόσωπα, αλλά η φύση του παραμένει έτσι ώστε να συνεχίζει να αναρωτιέται και να αμφιβάλλει για κάθε τι που προβάλλεται σαν βεβαιότητα.

Αναρωτηθείτε,

                      διαβάστε,

                                    αμφιβάλλετε ,

                                                        δημιουργήστε!

Θα ανεβάσω και ένα κείμενο  που συνοδεύει την παρουσίαση.