Τελικό Διαγώνισμα Φυσικής Γ Λυκείου (ομάδα Β)

  Τελικό Διαγώνισμα 2016 (β) by gkatsiko@yahoo.gr

Ο φανταστικός κύριος Richard P. Feynman

Ο φανταστικός κύριος Richard P. Feynman

Έχω αναφερθεί πολλές φορές σ'αυτόν. Υπήρξε ένας από τους πιο γνωστούς, από τους πιο επικοινωνιακούς επιστήμονες , ένας ιδιοφυής Φυσικός, ένας υπέροχος δάσκαλος, που ανακάλυψε νόμους της φύσης και τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ. Είναι ο Richard Feynman, που μου δίνει άλλη μια ευκαιρία να τον αναφέρω. Γεννήθηκε στις 11 Μαίου του 1918 και πολλά αφιερώματα από σελίδες Φυσικής υπήρξαν πριν δυο μέρες. Ήθελα όμως να χρησιμοποιήσω και δυο λόγια από ένα ακόμη βιβλίο που διάβασα γι' αυτόν:"Η χαρά της ανακάλυψης"- Εκδ. Κάτοπτρο. 

Ο άνθρωπος Feynman προσπαθούσε να πλουτίσει τη ζωή του με νέες εμπειρίες, έπαιζε τύμπανα bongos παίρνοντας μέρος και σε εκδηλώσεις, ασχολήθηκε με τη ζωγραφική παρακολουθώντας μαθήματα για περίπου 8 χρόνια. Παρόλο που προερχόταν από εβραϊκή οικογένεια η θρησκεία ποτέ δεν τον συγκίνησε. Η θρησκεία βασιζόταν στην πίστη, ενώ η επιστήμη στην αμφιβολία και η αμφιβολία ήταν πιο θελκτική γι'αυτόν.όσον αφορά την επιστήμη την αντιμετώπιζε σαν χόμπι. Μάλιστα, είχε πει σχετικά: «Η φυσική είναι σαν το σεξ. Σίγουρα υπάρχουν κάποια πρακτικά αποτελέσματα, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο το κάνουμε». 

Μου αρέσει γιατί είναι απίστευτα γοητευτικός στις παρουσιάσεις του, καθόλου τυποποιημένος και γιατί με την ιδιοσυγκρασία του εύλογα παρέκκλινε από την πεπατημένη...

Ένας τυραννόσαυρος στο παράθυρο

Στο σπίτι είχαμε μια εγκυκλοπαίδεια Britannica, και από τότε που ήμουν ακόμη πολύ μικρός [ο πατέρας μου] συνήθιζε να με καθίζει στα γόνατα του και να μου διαβάζει διάφορα κείμενα από αυτή. Ας πούμε πως διαβάζαμε για τους δεινόσαυρους και ότι έλεγε για τους βροντόσαυρους ή για τον τυραννόσαυρο κάτι σαν «αυτό το τέρας έχει 7 μέτρα ύφος, και το κεφάλι του 2 μέτρα πλάτος», καταλαβαίνετε· σε εκείνο το σημείο, ο πατέρας μου θα σταματούσε και θα έλεγε: «Ας δούμε τι σημαίνει αυτό. Δηλαδή, αν στεκόταν στην αυλή μας, θα ήταν αρκετά ψηλό για να μπορεί να περάσει το κεφάλι του μέσα από το παράθυρο- αλλά πάλι δεν θα τα κατάφερνε εντελώς, διότι έχει κεφάλι φαρδύ, οπότε θα γκρέμιζε το παράθυρο.»

Καθετί που διαβάζαμε θα έπρεπε να μεταφραστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε κάτι το πραγματικό, το χειροπιαστό- έτσι έμαθα να κάνω και με ό,τι διαβάζω —προσπαθώ να καταλάβω τι πραγματικά εννοεί, τι στην πραγματικότητα λέει, μεταφράζοντάς το. Έτσι συνήθιζα να διαβάζω την Britannica όταν ήμουν παιδί, με μετάφραση (γέλια). Εξάλλου, ήταν πολύ συναρπαστικό και ενδιαφέρον να σκέφτομαι ότι υπήρχαν κάποτε ζώα τέτοιου μεγέθους —έπειτα από αυτό δεν φοβόμουν στη σκέψη πως μπορεί να υπήρχε κάποιο και να ερχόταν στο παράθυρο μου—, και μου έκανε μεγάλη εντύπωση ότι κάποια στιγμή όλα πέθαναν, και κανείς δεν ήξερε το γιατί.

Συνηθίζαμε να πηγαίνουμε στα βουνά Κάτσκιλ. Ζούσαμε στη Νέα Υόρκη, και τα βουνά αυτά ήταν τόπος παραθερισμού. Οι πατεράδες μας —μια μεγάλη ομάδα γονέων— έπρεπε κατά τη διάρκεια της εβδομάδας να επιστρέφουν στη Νέα Υόρκη, στις δουλειές τους, και ξαναγύριζαν τα Σαββατοκύριακα. Έτσι, όταν ερχόταν ο πατέρας μου, με έπαιρνε για περιπάτους στα δάση και μου έλεγε διάφορα ενδιαφέροντα πράγματα που συνέβαιναν σε αυτά, τα οποία θα σας εξηγήσω σε λίγο. Οι μητέρες των άλλων παιδιών, βλέποντάς μας, το βρήκαν υπέροχη ιδέα και θεώρησαν ότι και οι άλλοι πατεράδες έπρεπε να παίρνουν τα παιδιά τους για τέτοιους περιπάτους. Το προσπάθησαν, χωρίς όμως να καταφέρουν και πολλά. Έτσι, έφτασαν να ζητήσουν να πάρει ο πατέρας μου μαζί του όλα τα παιδιά. Εκείνος όμως αρνήθηκε, επειδή οι δυο μας είχαμε μια ειδική σχέση, κάτι πολύ προσωπικό. Τελικά αποφάσισαν ότι οι άλλοι πατεράδες έπρεπε να πάρουν τα παιδιά τους για περίπατο το επόμενο Σαββατοκύριακο. Την επόμενη Δευτέρα, λοιπόν, όταν γύρισαν όλοι στις δουλειές τους, τα παιδιά παίζαμε στο γήπεδο, οπότε ένα από αυτά μου λέει: «Κοίταξε εκείνο το πουλί, τι είδος είναι;» Εγώ απάντησα πως δεν είχα την παραμικρή ιδέα. Συνέχισε: «Είναι μια καστανόλαιμη τσίχλα», ή κάτι τέτοιο, «δεν σου 'πε τίποτα ο μπαμπάς σου;» Ωστόσο, συνέβαινε το αντίθετο: ο πατέρας μου με είχε διδάξει. Κοιτώντας ένα πουλί, έλεγε: «Ξέρεις τι πουλί είναι αυτό; Μια καστανόλαιμη τσίχλα- στα πορτογαλικά το λένε έτσι, στα ιταλικά αλλιώς, στα κινέζικα είναι αυτό, στα γιαπωνέζικα εκείνο κ.λπ. Τώρα πια» συνέχιζε «ξέρεις το όνομα του πουλιού σε όλες τις γλώσσες, αλλά τελικά δεν γνωρίζεις τίποτε για το πουλί. Ξέρεις μόνο ηώς το ονομάζουν οι άνθρωποι στα διάφορα μέρη της Γης. IV αυτό, έλα να μάθουμε περισσότερα για το συγκεκριμένο πουλί.»

Με είχε διδάξει να προσέχω τις λεπτομέρειες. Μια μέρα έπαιζα με ένα τρενάκι —ένα μεταλλικό βαγόνι που μπορούσε να τρέχει πάνω σε κυκλικές ράγες, και τα παιδιά το τραβούσαν και το έσπρωχναν για να παίζουν. Είχε μια μεταλλική μπίλια στο εσωτερικό του —το θυμάμαι καλά—, και εγώ'), καθώς το τράβηξα, παρατήρησα κάτι σχετικά με τον τρόπο που κινήθηκε η μπίλια. Πηγαίνω λοιπόν στον πατέρα και του λέω: «Όταν τραβάω το βαγονάκι, η μπίλια κυλάει στο πίσω μέρος του, και όταν το σταματάω απότομα, η μπίλια πηγαίνει στο μπροστινό του μέρος. Γιατί συμβαίνει αυτό;» Ο πατέρας απάντησε ότι κανείς δεν ξέρει το γιατί. «Είναι μια γενική αρχή· τα σώματα θέλουν να διατηρούν την κατάσταση της κίνησής τους και, όταν ηρεμούν, θέλουν να διατηρούν την κατάσταοη της ηρεμίας τους —εκτός κι αν κάποιος τους ασκήσει δύναμη.» Και πρόσθεσε: «Αυτή η τάση λέγεται αδράνεια, αλλά κανείς δεν ξέρει γιατί υπάρχει.» Αυτό το κατάλαβα καλά —δεν μου έδωσε ένα όνομα, ήξερε τη διαφορά ανάμεσα στη γνώση του ονόματος και τη γνώση της ουσίας του θέματος, την οποία διαφορά έμαθα κι εγώ πολύ νωρίς. Συνέχισε λέγοντας: «Αν κοιτάξεις προσεκτικά, θα διαπιστώσεις ότι δεν κινείται η μπίλια προς τα πίσω, αλλά το πίσω μέρος του βαγονιού, καθώς το σπρώχνεις, έρχεται προς την μπίλια —δηλαδή η μπίλια στέκεται ακίνητη ή, λόγω της τριβής, μάλλον κινείται και λίγο προς τα εμπρός.» Έφυγα τρέχοντας για το βαγονάκι· έστησα την μπίλια και το τράβηξα. Κοιτάζοντας από τα πλαϊνά τοιχώματα, είδα πράγματι πως ο πατέρας είχε δίκιο: η μπίλια, όσο τραβούσα το βαγονάκι προς τα μπροστά, δεν κινήθηκε καθόλου προς τα πίσω· κινήθηκε προς τα πίσω σε σχέση με το βαγονάκι, αλλά σε σχέση με τις ράγες ή το έδαφος κινήθηκε ελάχιστα προς τα εμπρός, και ακριβώς γι' αυτό την προλάβαινε το πίσω μέρος του βαγονιού. Με αυτό τον τρόπο διαπαιδαγωγήθηκα από τον πατέρα μου, με τέτοια παραδείγματα, αβίαστα, με ευχάριστη και ενδιαφέρουσα κουβέντα.

.....

Από το βιβλίο " Η χαρά της ανακάλυψης"- Εκδ. Κάτοπτρο.
Διαβάστε και το "Σίγουρα θα αστειεύεστε, κύριε Φάινμαν"- Εκδ. Κάτοπτρο.

Πιο κάτω ένα από τα ωραιότερα ντοκιμαντέρ για τον φανταστικό αυτό Φυσικό, επιστήμονα, δάσκαλο!!!!!! Είχε αυτή τη γοητεία που εκπέμπουν κάποιοι άνθρωποι και δε χορταίνεις να τους βλέπεις, να τους ακούς!!!!!!

Δυο λόγια για δυο βιβλία του George Simenon

Εδώ και πολύ καιρό ήθελα να γράψω για έναν από τους αγαπημένους μου συγγραφείς τον George Simenon αλλά πρώτα αποφάσισα να δω την ταινία του 2014 "la chambre bleue" που μετέφερε στον κινηματογράφο ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία και αυτό που ήταν η αφορμή να γνωρίσω το σύμπαν του, «το μπλε δωμάτιο». Δε θέλω να μιλήσω για την ταινία, αλλά να πω δυο λόγια για το έργο του. Δεν είμαι κριτικός λογοτεχνίας προφανώς, -δεν έχω τις σπουδές ούτε τις γνώσεις-, απλά διαβάζω. Ίσως περισσότερο από το μέσο όρο, σίγουρα λιγότερο από όσο θα ήθελα.

Ξεκινώντας, πρέπει να πω πως τα έργα του Simenon χωρίζονται σε δυο κατηγορίες- ενότητες. Τα αστυνομικά με τον επιθεωρητή Μαιγκρέ και τα «σκληρά του μυθιστορήματα». Και τα σκληρά χωρίζονται σε δυο υποενότητες. Σ’ αυτά που υπάρχει φόνος και σε εκείνα τα καθαρά ψυχολογικά που απλά σε εισάγει στο κλειστό μελαγχολικό του σύμπαν, σε βάζει να ακούς, να διαβάζεις  τις σκέψεις να νιώθεις τους φόβους των ηρώων του, ηρώων που δεν είναι άλλοι από τους απλούς καθημερινούς ανθρώπους της γειτονιάς.

Μη ξεκινήσετε με το Μαιγκρέ. Ίσως να είναι πιο εύκολο σαν ανάγνωσμα, αλλά δε θα καταλάβετε τον Σιμενόν. Ίσως ούτε τον Μαιγκρέ. Για μένα ένα από τα καλύτερα βιβλία του είναι : «το μπλε δωμάτιο». Είναι χαρακτηριστικό του έργου του Σιμενόν. Ένα έργο που χαρακτηρίζεται από την προσπάθεια να γνωρίσεις τον άνθρωπο. Τον αμαρτωλό και μη. Δεν τον ενδιαφέρει η τιμωρία του ενόχου, πολλές φορές δεν τον ονομάζει καν, πολλές φορές δε ξέρεις καν ποιος είναι ο ένοχος. Πολλές φορές , όπως και στο «μπλε δωμάτιο» οι ενοχές, ο πόθος, οι αιτίες του κακού δεν κατονομάζονται, απλά πλανώνται και βαραίνουν την ατμόσφαιρα.  Τελικά ο ένοχος είναι ένας; Πως οδηγήθηκαν εκεί τα πράγματα; Μοιάζει στην αρχή να είναι τυχαίο. Όπως στη ζωή. Μπορεί μια λέξη, μια φράση να αλλάξει τόσο πολύ την πορεία της ζωής ενός ανθρώπου; Μοιάζει να είναι τόσο χαοτικό. Μια συνάντηση, μια απάντηση σε στιγμές που οι λέξεις δεν έχουν καμία σημασία. Όταν το κορμί είναι ακόμη σε διέγερση μετά τον έρωτα, όταν το κεφάλι μοιάζει ακόμη άδειο. Αυτή είναι η αιτία;

[…] -Αν ξανάβρισκα την ελευθερία μου… θα ξανάβρισκες κι εσύ τη δική σου;, …..« Μ’ αγαπάς Τόνυ;»

-Νομίζω….

-Δεν είσαι σίγουρος; Θα μπορούσες να περάσεις μαζί μου όλη την υπόλοιπη ζωή σου;

Δε συνειδητοποίησε τις λέξεις, όπως ήταν χαμένος στην ονειροπόλησή του δεν κατάλαβε πόσο σημαντικές ήταν αυτές οι ερωτήσεις. Αλλά αυτές οι μισές απαντήσεις ήταν που έφεραν το αποτέλεσμα; Ήταν ικανές να προκαλέσουν ένα θάνατο ή και περισσότερους;

Αυτό κάνει το Σιμενόν τόσο ξεχωριστό. Θα σε βάλει δίπλα στον κατηγορούμενο, θα σου δώσει την ιστορία του, θα σε εντάξει σε ένα στενό πλαίσιο μιας μικρής κοινωνίας με όλα τα αρνητικά της, (που κατακρίνει με ευκολία, που ρουφιανεύει εύκολα, που παρακολουθεί πίσω από μισόκλειστες γρίλιες να βρει ένα πάτημα για να κουτσομπολέψει,  που δημιουργεί κακούς, που τελικά μπορεί να συνθλίψει και να οδηγήσει στην αυτοκτονία ένα ευάλωτο άνθρωπο), θα σε βάλει να ξαναζήσεις τη ζωή του μαζί μ’ αυτόν. Όχι όμως για να τον δικαιολογήσει, δε θέλει να τον απαλλάξει από τις κατηγορίες του. Σκοπός του είναι να τον καταλάβει. Στο τέλος καλείσαι να δώσεις τη δική σου ερμηνεία, μαζί με το δικαστή κάθε φορά ή τους ενόρκους είτε γίνεται δίκη, είτε όχι, είτε είναι πραγματικοί, είτε απλά έχουν οικειοποιηθεί τις ιδιότητες. Και πολλές φορές για τον καθένα μας ο ένοχος είναι διαφορετικός. Νομίζω όμως πως τις περισσότερες φορές στα έργα του το μεγάλο ζήτημα που κρύβεται πίσω από κάθε ιστορία, πίσω από κάθε πόνο, δεν είναι τίποτα άλλο από την ελευθερία του ανθρώπου.

Οι άνθρωποι του Σιμενόν, θύτες και θύματα είναι άνθρωποι πιεσμένοι. Άλλοτε είναι περιθωριοποιημένοι, άλλοτε στιγματισμένοι ( ο εμιγκρές ανθρωπάκος από το Αρχαγγελσκ, ο ξεπεσμένος αριστοκράτης, ο πλούσιος αστός που ακολούθησε τις επιταγές της κοινωνικής του τάξης και αυτό τον υποδουλώνει, η στριπτιζέζ που δεν έχει άλλο τρόπο επιβίωσης) , όλοι είναι άνθρωποι με ζητήματα προσωπικής ελευθερίας. Γι’ αυτό αποδρούν, γι’ αυτό είναι έτοιμοι να κάνουν την τρέλα.  Υπάρχει ένα νοσηρό, ασφυκτικά καταπιεστικό κλίμα, μια αποπνικτική ατμόσφαιρα που λειτουργεί σα μέγγενη που σφίγγει όλο και περισσότερο και οδηγεί σε κατάρρευση, σε κατάσταση που θα οδηγήσει στο φόνο. Που και αυτός μπορεί να μη γίνει. Γιατί δεν είναι αυτό το ζήτημα. Το ζήτημα είναι να επέλθει η ισορροπία. Μου θυμίζει τη θεωρία του χάους.  Ένα δίλημμα, μια λάθος απόφαση, ένα ψέμα και επέρχεται η καταστροφή; Αλλά όταν στη συνέχεια βλέπεις ολόκληρο το πλαίσιο, νιώθεις πως ήταν πιο νομοτελειακό από όσο φαινόταν αρχικά. Ή έτσι θέλουμε να πιστεύουμε; Πως το σύμπαν μπορεί και ορίζεται από μας και τηρώντας τους κανόνες δε θα μας βγάλει κανείς από αυτή τη μακαριότητα;

Έχω διαβάσει σχεδόν όλα τα έργα του που είναι μεταφρασμένα στα Ελληνικά (μου λείπουν κάποια εξαντλημένα) και έχω δωρίσει πολλά από αυτά.

Λένε πως κάθε συγγραφέας είναι σαν ένας φίλος, που έρχεται και σου διηγείται μια ιστορία. Που σου ανοίγει την καρδιά του. Γιατί κάθε φορά μέσα από τις διηγήσεις του σε καλεί κρυφά ή και φανερά να τον καταλάβεις. Να τον γνωρίσεις. Πολλές φορές οι ιστορίες του μπορεί να είναι βαρετές ∙ δεν είναι κάθε ιστορία ενδιαφέρουσα, δεν έχει κάθε φορά κέφια ο φίλος μας. Αλλά ο Σιμενόν ξεπερνά το μέσο όρο. Μπορώ να απαριθμήσω ένα μεγάλο αριθμό βιβλίων του που με ενθουσίασαν. Που οι ιστορίες του είχαν να μου πουν κάτι. Γι’ αυτό  και έχω κάνει δώρο πολλά από τα βιβλία του. Γι’ αυτό και τον προτείνω ανεπιφύλακτα.  Δεν προσπαθεί να κάνει εντύπωση χρησιμοποιώντας καλολογικά στοιχεία, δεν έχει τις πανέμορφες μεταφορές, δεν κρύβεται πίσω από μεγάλες και δύσκολες λέξεις , απλά βρίσκει τις κατάλληλες για να περιγράψει αυτό που θέλει. Και τις χρησιμοποιεί με χαρακτηριστική ακρίβεια.

  [...] - Είστε σαράντα ετών και η γυναίκα σας, περισσότερο γνωστή με το όνομα Τζίνα, είναι εικοσιτεσσάρων. Αν κατάλαβα καλά, δεν εθεωρείτο πρότυπο ηθικής πριν συναντηθείτε και, όντας γείτονες, ήσασταν εν γνώσει της διαγωγής της. Σωστά;

Η ζωή διατυπωμένη έτσι, μέσα από γραφειοκρατικούς τύπους, δεν γινόταν απεχθής;

Στον ανθρωπάκο από το Αρχαγγέλσκ όταν η όμορφη και νεαρή σύζυγος του βιβλιοπώλη Ζονάς Μιλκ δεν επιστρέφει σπίτι τους ένα βράδυ, εκείνος λέει ένα αθώο ψέμα στους αδιάκριτους γείτονές του: ότι πήγε να επισκεφτεί κάποια φίλη της σε άλλη πόλη. Όμως, αυτή η ανιδιοτελής προσπάθειά του να προστατεύσει τη φήμη της δημιουργεί εχθρότητα και υποψίες στη μικρή γαλλική κοινότητα όπου ζει. Και δίνει το έναυσμα για σχόλια, για υπόνοιες, για αδικαιολόγητες κατηγορίες. Μια μικρή κοινωνία μόλις βρήκε ένα θύμα. Τώρα μπορεί να φτιάξει έναν κακό ώστε χαιρέκακα ίσως στο τέλος να απολαύσει τη συντριβή του. Και αυτός θα αντέξει όλη αυτή την πίεση; 

Ένα βιβλίο που έχει κεντρικό ήρωα ένα μετανάστη ο οποίος νιώθει πως δε θα μπορέσει ποτέ να γίνει κομμάτι της τοπικής κοινωνίας. Δε θα τον αποδεχτούν ποτέ. Και αυτή η επιφυλακτικότητα που αναπτύσσεται εκατέρωθεν τον κάνει να είναι ο ανθρωπάκος. Ο ανθρωπάκος από το Αρχαγγέλσκ. Ένα πάντα επίκαιρο μυθιστόρημα. Ένα από τα καταθλιπτικά του, ένα σκληρό μυθιστόρημα , που στο τέλος σου αφήνει αυτή τη γεύση στο στόμα που μόνο τα μεγάλα μυθιστορήματα μπορούν να αφήσουν. Το βιβλίο αυτό το διάβασα σε ένα ταξίδι μέσα στο λεωφορείο πηγαίνοντας από το Παρίσι στο  Μont Saint Michel. Όταν το τελείωσα είχε μείνει ακόμη λίγη ώρα ταξίδι, αλλά εγώ αυτό το κομμάτι δεν το θυμάμαι. Χρειάστηκα ώρα για να γυρίσω στην πραγματικότητα. Το προτείνω και αυτό ανεπιφύλακτα. 

Τελικό Διαγώνισμα 2016 (ομάδα α)

 


Όπως κάθε χρόνο στο τέλος κάθε χρονιάς ανεβάζω τα τελικά - επαναληπτικά διαγωνίσματα. Αυτό είναι το πρώτο από τα δυο.....  υπόσχομαι να ανεβάσω και τις απαντήσεις!


Τελικό Διαγώνισμα 2016 (α) by gkatsiko@yahoo.gr

7η Παρουσίαση Big Bang! Η αρχή του ταξιδιού; (video)

Η τελευταία παρουσίαση του Συλλόγου Αστρολάβος Αστρονομίας & Διαστήματος Παράρτημα Βόλου, με κεντρική ομιλήτρια τη Φυσικό Μαρία Χήρα.
Ένα πολύ όμορφο ταξίδι , μια σύντομη ιστορία του σύμπαντος και του κοσμολογικού μοντέλου που έχουμε σήμερα. Θέλω να ευχαριστήσω για μια ακόμη φορά τη Μ. Χήρα για την αποδοχή της πρόσκλησης- πρόκλησης να μιλήσει σε ένα τόσο ετερόκλητο κοινό για ένα τόσο όμορφο θέμα που άπτεται και των επιστημονικών ενδιαφερόντων της. Είμαι χαρούμενος γιατί ένα παιδί με τόσα χαρίσματα γρήγορα αποδεικνύει αυτό που πίστευα από την αρχή: ότι θα διαπρέψει, ότι θα μας προσπεράσει. Πραγματικά δεν πρέπει να υπάρχει πιο όμορφο συναίσθημα για ένα δάσκαλο, απ' το να βλέπει ένα μαθητή, μια μαθήτρια, να αρπάζει τη σκυτάλη και να τον προσπερνά! Είναι αυτό που μας δίνει δύναμη να συνεχίσουμε να "τρέχουμε".

Τελευταία παρουσίαση του Συλλόγου Αστρονομίας- Big Bang! Η αρχή του ταξιδιού:

Ο Σύλλογος Αστρολάβος Αστρονομίας και Διαστήματος  ολοκλήρωσε τη Σειρά Παρουσιάσεων με τίτλο «Αστρονομία για Όλους» με σκοπό την βοήθεια κατανόησης των βασικών αρχών της Αστρονομίας και τις πτυχές της στην καθημερινότητα. Παρακολουθήσαμε ένα οδοιπορικό επτά παρουσιάσεων με τελικό σκοπό την αλληλεπίδραση ώστε να μάθουμε γενικότερα να κοιτάζουμε ψηλά και να αποκτήσουμε μια γενικότερη εικόνα του περιβάλλοντος κόσμου. Στις παρουσιάσεις ανακαλύψαμε στοιχεία και ιδέες που άπτονται πολλών επιστημών όπως τα Μαθηματικά, η Φυσική, η Χημεία χωρίς να παίζει ουσιαστικό ρόλο το υπόβαθρο του καθενός  σε αυτές, ενώ οι παρουσιάσεις αν και ήταν δομημένες με μια λογική σειρά ήταν ανεξάρτητες η μια από την άλλη. Χθες με το τέλος της τελευταίας παρουσίασης δείξαμε ένα video που ετοίμασα ως ανασκόπηση όλων αυτών που ειπώθηκαν με λίγο πιο λυρικό τρόπο. Ευχαριστώ από καρδιάς τα παιδιά της ομάδας Αστρονομίας για τη συμμετοχή, για την έμπνευση, για το κίνητρο να κάνουμε όμορφα πράγματα. Επιπλέον θέλω να προσθέσω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε δυο εκπληκτικά παιδιά, που με στήριξαν σ'αυτή την προσπάθεια κάθε στιγμή είτε διορθώνοντας το αρχικό μου κείμενο, είτε γιατί ανταποκρίθηκαν σε όλες τις ταλαιπωρίες για να ηχογραφήσουμε την αφήγηση: Την Κ. Κόκκινου και τη Μ. Μαγκλάρα που με τις εκπληκτικές φωνές τους έδωσαν και άλλη διάσταση στην εικόνα! Παραθέτω το κείμενο για μεγαλύτερη ευκολία. Είναι εμπνευσμένο από λόγια του Carl Sagan, του Neil deGrasse Tyson, του FEYNMAN κ.α. Εμείς οι άνθρωποι υπάρχουμε ως είδος για πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Τόσο που δεν έχουμε προλάβει να εξερευνήσουμε παρά ένα ελάχιστο τμήμα από ολόκληρο το σύμπαν. Μα είμαστε ένα είδος γεμάτο περιέργεια. Αναρωτιόμαστε, απορούμε, αναζητούμε απαντήσεις.
Εξάλλου, η περιέργεια είναι μια εγγενής ιδιότητά μας. Είναι στο DNA μας. Αρχίζουμε να μελετάμε τον κόσμο μας, ήδη από τις πρώτες στιγμές της ύπαρξής μας σε αυτόν. Απ’ αυτήν την άποψη τα παιδιά έχουν επιστημονική στάση απέναντι στον κόσμο.
Πριν ακόμη περπατήσουν, εξερευνούν το περιβάλλον τους μέσω του πειραματισμού. Και όταν αυτά τα παιδιά μεγαλώνουν, αν καταφέρουν να διατηρήσουν έστω και λίγη από την περιέργειά τους, αντιστεκόμενα σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που προσπαθεί να την καταργήσει, στρέφουν το βλέμμα τους στο νυχτερινό ουρανό.
1
Η ιστορία της αστρονομίας είναι στην πραγματικότητα μια ιστορία για την αναζήτηση της αλήθειας. Είναι μια ιστορία για την προσπάθεια των ανθρώπων να κατανοήσουν τον τρόπο που δουλεύει η φύση. Είναι ιστορία ιδεών. Αυτό το λαμπερό φως στις σκοτεινές γωνίες. Είναι η επιστήμη!
Η επιστήμη αλλάζει τον τρόπο που λειτουργεί το μυαλό μας. Έτσι ώστε να σκεφτόμαστε πιο μεθοδικά τα πράγματα. Μα προσοχή στην ψευδοεπιστήμη! Είναι κρυμμένη και προσπαθεί να μας παραπλανήσει.
Η Αστρονομία αντιστάθηκε. Αυτοκαθαρίστηκε. Τιμωρήθηκε. Άλλαξε μοντέλα, απομάκρυνε τις προκαταλήψεις, αρνήθηκε πως στον ουρανό υπάρχουν άγγελοι και δαίμονες, έδωσε τη δυνατότητα σ’ αυτό το πλάσμα που κοιτούσε τον ουρανό να δει μια νομοκρατούμενη φύση. Και τελικά να πιστέψει σε θεωρίες που πήγαιναν κόντρα στις αισθήσεις του.
2
Και όταν ο άνθρωπος στρέφει το βλέμμα στο νυχτερινό ουρανό διαπιστώνει τις αδυναμίες του, τους περιορισμούς των αισθήσεών του. Και ό, τι δεν έφτανε η ανθρώπινη όραση, προσπάθησε να το καταφέρει με τη φαντασία και τη δημιουργικότητά του. Και έφτιαξε όλων των ειδών τα τηλεσκόπια.
Αυτή τη θάλασσα του νυχτερινού ουρανού προσπάθησε να χαρτογραφήσει. Στη θάλασσα του διαστήματος τα αστέρια είναι άλλοι ήλιοι. Έχουμε ταξιδέψει σ’ αυτή αλλά υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα ακόμη να δούμε. Και είναι πραγματικά εκεί. Είναι η ασύλληπτη φύση της φύσης.
3
Και εμείς; Εμείς είμαστε μέρος αυτού του σύμπαντος. Είμαστε αυτό το σύμπαν, το σύμπαν είναι μέσα μας. Κάθε άτομο στο σώμα μας προήλθε από ένα αστέρι που εξερράγη. Είμαστε όλοι φτιαγμένοι από αστρόσκονη. Είμαστε ένας τρόπος να ανακαλύπτει το σύμπαν τον εαυτό του. Είμαστε όλοι συνδεδεμένοι. Μεταξύ μας βιολογικά, με τη γη χημικά, με το υπόλοιπο σύμπαν ατομικά. Και η ομορφιά δεν είναι μόνο στα άτομα που μας αποτελούν αλλά κυρίως στον τρόπο που αυτά είναι οργανωμένα.
Και ύστερα έρχεται η ερώτηση: Είμαστε μόνοι; Είμαστε μοναδικοί; Και αν όχι, που είναι όλοι οι άλλοι;
Περιμένουμε να απαντήσουν στα μηνύματά μας!
4
Άχ, αυτή η ιστορία της Αστρονομίας! Είναι μια ιστορία που δε θα μπορούσαμε να διηγηθούμε χωρίς το φως. Το φως είναι η χρονομηχανή μας. Χάρη σ’ αυτές τις πανάρχαιες ακτίνες φωτός, αγγελιοφόρων του μακρινού παρελθόντος, διαβάζουμε την ιστορία του σύμπαντος, τη δική μας ιστορία.
Το φως κυνηγούμε. Το φως που ταξιδεύει με τον ίδιο τρόπο όπως και να το παρατηρήσεις, αλλά πρόσεχε γιατί αν κινείσαι γρήγοραο χρόνος επιβραδύνεται.
Και η απεικόνιση της αρμονίας, όλη η μαγεία του σύμπαντος βρίσκεται στην πιο όμορφη στη διασημότερη εξίσωση του κόσμου. E=mc2. (Όπου c η ταχύτητα του φωτός.)
Αυτό είναι το μυστικό των αστεριών, αυτή είναι η αιτία που τα αστέρια φωτοβολλούν.
5
Και εμείς εκεί. Ανταγωνιζόμαστε! Ένα είδος που πολλές φορές φαίνεται να επιζητεί τη μοναξιά. Μοιάζει να προσπαθεί να εξαφανίσει τα υπόλοιπα είδη. Ένας αγώνας για κυριαρχία. Ακόμη και μεταξύ μας.
Μα μέσα από αυτή την αιώνια διαμάχη καλού – κακού, επιβίωσης- αυτοκαταστροφής, πολλές φορές προκύπτουν μεγαλειώδεις στιγμές.
Γιατί τελικά επιλέγουμε σαν είδος το δύσκολο. Αυτό που μας βελτιώνει και μας εξυψώνει.
6
Ζούμε σε ένα κόσμο που τα πάντα αλλάζουν σύμφωνα με σχέδια, με κανόνες, με τους νόμους της φύσης. Και αυτοί οι νόμοι είναι γραμμένοι στην πιο όμορφη γλώσσα.
Τη γλώσσα των μαθηματικών.
Είναι η γλώσσα που προσπαθεί να μας περιγράψει τη φαντασία της φύσης. Με μοντέλα με γεωμετρίες που έρχονται σε αντίθεση με τις ερμηνείες που δίνει ο εγκέφαλος στα προστάγματα των αισθήσεων.
Αλλά η φαντασία της φύσης είναι τόσο μεγαλύτερη του ανθρώπου που δε μας αφήνει να επαναπαυτούμε.
7
Γιατί βρισκόμαστε εδώ;
Από πού ερχόμαστε;
Απ’ αυτή τη μοναδική γωνία μας στον κόσμο καταφέραμε να ρίξουμε μια ματιά στο παρελθόν μετά το ξεκίνημα του σύμπαντος.
Ήταν η αρχή; Πιο πριν τι υπήρχε;
Δε χρειάζεται να φοβόμαστε που δεν ξέρουμε. Αυτό το κάνει ίσως, πιο ενδιαφέρον.
Μια από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις της διαστημικής αναζήτησης είναι η εικόνα της γης, πεπερασμένης και μόνης να κουβαλά πάνω της όλο το ανθρώπινο είδος στους ωκεανούς του χώρου και του χρόνου.

Και εμείς τι πρέπει να κάνουμε;
Τι θα πούμε στις επόμενες γενεές;
Ότι απλά μείναμε αγκυροβολημένοι στη γη; Ότι δεν αναζητήσαμε τις ρίζες μας, το αν είμαστε μόνοι;
Αν θέλουμε να είμαστε συνεπείς απέναντι στα κατορθώματα του είδους μας, πρέπει να συνεχίσουμε να αναρωτιόμαστε. Να ψάχνουμε τη θέση μας στον κόσμο.
Παροτρύνεται τα παιδιά να ατενίζουν το νυχτερινό ουρανό. Ίσως έτσι σηκώσουμε και εμείς τα μάτια μας ψηλά, ίσως έτσι μειωθεί η αλαζονεία μας! Ασχοληθείτε με την Αστρονομία, η εξερεύνηση του σύμπαντος δεν είναι τίποτε άλλο από ένα ταξίδι ανακάλυψης του εαυτού μας.

Big Bang ! ήταν η αρχή;

Big Bang! Ήταν η αρχή;

Στην τελευταία και πανηγυρική εκδήλωση της χρονιάς του Συλλόγου Αστρονομίας θα παρακολουθήσουμε ένα σύντομο ταξίδι στην ιστορία του σύμπαντος που ξεκινά με τη Μεγάλη Έκρηξη. Θα συζητήσουμε για την αρχή και το σχηματισμό της ύλης και των δομών που συνθέτουν τον όμορφο και γεμάτο μυστικά Κόσμο. Στην παρουσίαση θα γίνουν αναφορές στο τι είναι κοσμολογία, στη διαχρονική πορεία της κοσμολογικής σκέψης, θα απαντηθούν ερωτήματα όπως ποιο είναι το σύγχρονο κοσμολογικό μοντέλο, θα μιλήσουμε για τη σκοτεινή ύλη και τη σκοτεινή ενέργεια και για την πρόσφατη ανακάλυψη της επιταχυνόμενης διαστολής.

Και αν όλα αυτά σας ακούγονται περίεργα ή δύσκολα, σας προσκαλώ να παρακολουθήσετε την εκδήλωση και να διαπιστώσετε ότι είναι εξίσου όμορφα και συναρπαστικά, όταν μάλιστα είναι ειπωμένα από μια νέα επιστήμονα που κατέχει το αντικείμενο.

Να πω επίσης πως στο τέλος θα παρουσιάσουμε ένα όμορφο video εμπνευσμένο από τη διαδρομή ενός χρόνου με πολλές στάσεις (εκδήλωση στο δημοτικό Νεοχωρίου, Εκδήλωση αστροβραδιά στο μουσείο, Εκδήλωση στο δημοτικό Φιλιππιάδας, 7 παρουσιάσεις στο επιμελητήριο), της πορείας του συλλόγου, ενός αγώνα για να κάνουμε γνωστή την Αστρονομία στο ευρύ κοινό. 

Δε θα πω άλλα τώρα, αφήνω τα υπόλοιπα για την εκδήλωση και για μετά από αυτή. Σίγουρα δε θα σταματήσω να ευχαριστώ τα παιδιά που έδειξαν αμέσως τεράστιο ενδιαφέρον, τα παιδιά που μας ακολουθούν, μας στηρίζουν, μας δίνουν ιδέες, μας εμπνέουν. Για να αποδειχτεί για μια ακόμη φορά κόντρα στα στερεότυπα και στις κατηγορίες, ότι η ευθύνη βαραίνει εμάς. Εμείς έχουμε την υποχρέωση να τα καθοδηγήσουμε, εμείς έχουμε την υποχρέωση να τους δείξουμε και τους άλλους δρόμους, γιατί όπως λέει και ο Robert Frost : Ο δρόμος διακλαδώθηκε μέσα στο δάσος, και ΄γώ, διάλεξα τον λιγότερο περπατημένο. Αυτό, με ξεχώρισε απ΄ τους υπόλοιπους . ..

Σας περιμένουμε στην τελευταία εκδήλωση...…. μέχρι την επόμενη!