Είναι ένα κείμενο που προσπαθεί να συνοδέψει την παρουσίαση που έκανα ένα Σάββατο βράδυ του 2015 και επανέλαβα με μικρές τροποποιήσεις (συν το δρώμενο) φέτος.Προσπάθησα
να γράψω αυτά που θα ήθελα να πω στην παρουσίαση, να συνοδεύσω τις εικόνες.
Ό,τι όμορφο σαν έκφραση, σαν περιγραφή υπάρχει στο κείμενο είναι παρμένο από τα
βιβλία που παρατίθενται στο τέλος. Όποιες ελλείψεις, όποιες κακές περιγραφές συναντήσετε
που μπορεί να αλλοιώνουν το αποτέλεσμα, οφείλονται εξολοκλήρου σε εμένα.
Προσπαθήστε, ωστόσο, να συλλάβετε τη γενική εικόνα. Προσπάθησα να κάνω ένα
μικρό δώρο σε εσάς που παρακολουθήσατε την παρουσίαση. Δεν ξέρω αν αξίζει, αν
θα σας φανεί χρήσιμο. Δεχτείτε το σαν μια ταπεινή χειρονομία για τη συμμετοχή
σας στο εξαιρετικό ταξίδι που κάναμε μαζί.
Ευχαριστώ τον
Δημήτρη Γκούβα και τον Κωνσταντίνο Κάτσινο, διότι δαπάνησαν από ένα βράδυ για
να συζητήσουμε τις ατέλειες της παρουσίασής μου. Επίσης όλους τους συναδέλφους για τις παρατηρήσεις τους και κυρίως τα παιδιά για την αγάπη και την επιθυμία- ιδέα αυτής της παρουσίασης.
Η 4η παρουσίαση με τίτλο "Ξανακουρδίζοντας τα ρολόγια", είναι εδώ. Ψιλοκουτσουρεμένη στο τέλος, με κακό φωτισμό, αλλά είναι ενδεικτική του τι παρουσιάσαμε. Ευχαριστώ όσους συμμετείχαν και βοήθησαν με κάθε τρόπο για να βγει αυτό το αποτέλεσμα. Θα προσθέσω εδώ την ανακεφαλαίωση και τα συμπεράσματα που κόπηκαν στο τέλος. Επίσης όποιος δει την παρουσίαση μέχρι τέλους θα διαπιστώσει ότι τα κορίτσια συνομιλούν και προτείνουν ένα θεατρικό. Την πρόταση αυτή την ολοκληρώνουν στο τέλος με την περιγραφή της υπόθεσης και επειδή δεν ακούγεται την παραθέτω εδώ: (Περίληψη του θεατρικού) Οι δυο γιοι της βασίλισσας (Φυσικής) διεκδικούν το θρόνο. Ο Γαλιλαίος δηλώνει περήφανα τα εδάφη που κατέχει : "τους κλασσικούς μετασχηματισμούς". Ο Maxwell έχει σαν μετάλλιο τιμής την ηλεκτρομαγνητική θεωρία. Ποιος θα συμβιβάσει τα δυο αδέρφια; Ο Lorentz στην αρχή. Δεν τον ενδιαφέρει το σωστό ή το λάθος, θέλει να αποφευχθεί η σύγκρουση. Είναι ένας απλός σύμβουλος. Και στη συνέχεια έρχεται ο Poincare. Αυτός ξέρει την αλήθεια. Ήδη το βιβλίο του " Η επιστήμη και η υπόθεση" αποτελεί έμπνευση για τον Πρενσέ, το μυητή του Πικάσο. Ξέρει ότι αυτή η γεωμετρία που καταλαβαίνουμε, είναι η γεωμετρία που δημιουργήσαμε σύμφωνα με τα ερεθίσματα που δεχθήκαμε. Ξέρει ότι το πρόβλημα είναι ο απόλυτος χρόνος. Αλλά δεν μπορεί να δώσει λύση. Δε μπορεί να προδώσει το στρατηγό χρόνο που τόσα χρόνια υπηρέτησε. Έτσι έρχεται ο νεαρός επαναστάτης από τη Βέρνη. Σηκώνει το λάβαρο της επανάστασης, γκρεμίζει τον απόλυτο χρόνο, κατακτά το βασίλειο. Μια μικρή ανακεφαλαίωση
-αρχικά πιστεύαμε σ’ένα απόλυτο χώρο και χρόνο
-περιγράφαμε την κίνηση ανάλογα με τον
παρατηρητή
-είχαμε τις εξισώσεις του Νεύτωνα για
τη Μηχανική και τις εξισώσεις του Maxwell για τον ηλεκτρομαγνητισμό.
-και τότεεγένετοφως και είδαμε: δεν υπάρχει αιθέρας και το φως
έχει μια μέγιστη σταθερή ταχύτητα 300.000km/s
-και τότε προσπαθήσαμε να επιδιορθώσουμε τις
ρωγμές με το Lorentz
-Ο Poincare παράλληλα με τον Einstein προσπαθεί να
εξηγήσει τις ιδιοτροπίες με μια θεωρία. Αλλάδενείναι έτοιμος να κάνει τη ρήξη.
-Ο Einstein ανατρέπει την εικόνα του χρόνου που
έχουμε. Λέει πως η πεπερασμένη ταχύτητα επιβάλλει σχετικό χρόνο. Έτσι ο χρόνοςσυνδέεται με τις αποστάσεις.
-Διάρκεια είναι ο χρόνος που κάνει το φως
να πάει από εδώ έως εκεί
-μήκοςείναι η απόσταση που διανύει το φως σε
τόσο χρόνο.
-Έχουμε φαινόμενα όπως η διαστολή του χρόνου, η
συστολή του μήκους, η κατάργηση του ταυτόχρονου.
-To σημαντικότερο είναι ότι προχώρησε
το αναλλοίωτο των νόμων της φυσικής σε όλη την έκταση και όχι μόνο στη
μηχανική.
-συμβαίνουν τα σχετικιστικά φαινόμενα ;
ΦΥΣΙΚΑ και συμβαίνουν, απλά είναι πολύ δύσκολο να τα αντιληφθούμε όταν οι
ταχύτητες που έχουμε συνηθίσει στην καθημερινότητά μας είναι πολύ πολύ
μικρότερες από αυτή του φωτός.
Ποιοείναι το συμπέρασμα;
Οι αισθήσεις μας μπορούσαν να κατανοήσουν τον κόσμο του
Νεύτωνα αλλά δυσκολεύονται πολύ να αντιληφθούν τον κόσμο του Einstein.
Μα αυτόςείναι ο κόσμος ο πραγματικός. Αυτός περιγράφειτημεγαλύτερη εικόνα.
Ήρθε η ώρα να λύσουμε μια μεγάλη παρεξήγηση.
Πολλοί θέλησαν να δουν στη θεωρία παραδείγματα υπέρ του σχετικισμού. Η
βαρύγδουπη φράση «όλα
είναι σχετικά» υπονοείται
ως γενικευμένη αλήθεια για να στηρίξει αφελή σχόλια ή φιλοσοφήματα. Η
πραγματικότητα όμως είναι πως η θεωρία της σχετικότητας – όρος, που δεν οφείλεται στον Einstein - θα
έπρεπε να λέγεται «θεωρία
του απόλυτου.»
Διότι μέσω αυτής, οι νόμοι της Φυσικής αποκτούν
μιαν απόλυτη σημασία, ανεξάρτητη από
οποιοδήποτε σύστημα αναφοράς.
Απλά πρέπει να μπορούμε να αλλάζουμε
προοπτική, να αφήνουμε το μυαλό μας ελεύθερο από τις προκαταλήψεις της
καθημερινής εμπειρίας.
Δείτε πόσο επηρεάστηκε η τέχνη από τηνέα προοπτική.
Τέλος πολιτισμόςσημαίνει και επιστήμη. Αυτό πουέκανε ο Newton, ο Einstein , είναι
επιτεύγματα του ανθρώπινου πνεύματος. Άρα είχαν άμεση (πέρα από την έμμεση-
βλέπε τέχνη) συμβολή στον πολιτισμό.
Και
μια παρότρυνση!
Διαβάστε και ασχοληθείτε με τις
θετικές επιστήμες!
Γιατί μέσω αυτών θα αποκτήσετε την
κριτική σκέψη και την ανάγκη αναζήτησης.
Και το κυριότερο δίνουν αξία σ’
αυτό το
ανθρωπάκι, που αλλάζει μορφές με το χρόνο, αλλάζει πρόσωπα, αλλά η φύση του παραμένει έτσι ώστε να συνεχίζει να αναρωτιέται και να αμφιβάλλει για κάθε
τι που προβάλλεται σαν βεβαιότητα.
Αναρωτηθείτε,
διαβάστε,
αμφιβάλλετε
,
δημιουργήστε!
Θα ανεβάσω και ένα κείμενο που συνοδεύει την παρουσίαση.
Ο Σύλλογος Αστρολάβος Αστρονομίας και Διαστήματος – Παράρτημα
του Βόλου σας προσκαλεί σε μια Σειρά Παρουσιάσεων με τίτλο «Αστρονομίας για
Όλους» με σκοπό την βοήθεια κατανόησης των βασικών αρχών της Αστρονομίας και
τις πτυχές της στην καθημερινότητα. Σας προσκαλούμε σε ένα οδοιπορικό οχτώ
παρουσιάσεων με τελικό σκοπό την αλληλεπίδραση ώστε να μάθουμε γενικότερα να
κοιτάζουμε ψηλά και να αποκτήσουμε μια γενικότερη εικόνα του περιβάλλοντος
κόσμου. Το πρόγραμμα των παρουσιάσεων είναι δομημένο ώστε οποιοσδήποτε θα
μπορεί να βρει στοιχεία και ιδέες που άπτονται πολλών επιστημών όπως τα
Μαθηματικά, η Φυσική, η Χημεία χωρίς να παίζει ρόλο το υπόβαθρο του σε αυτές,
ενώ οι παρουσιάσεις αν και παρουσιάζουν μια λογική σειρά είναι ανεξάρτητες η
μια από την άλλη. Οι παρουσιάσεις θα γίνονται στην αίθουσα του επιμελητηρίου
Σάββατο ή Κυριακή στις 8:00 το βράδυ σύμφωνα με το πρόγραμμα.
